4th International Trade Show Addis Ababa Ethiopia


የኢትዮጽያ አዳዲስ ዜናዎች

  • ታሪኩ እንዳጠየቀው - ማነው እየሄደ እየሞተ ያለው?!

    Tariku Gankasi Dishtaginaሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    November 14, 2021

    “እኔ የምፅፈው ማንንም ለማስደሰት አይደለም። ማንንም ለማሳዘንም አይደለም። ሙግት ለመፍጠርም አይደለም። ውይይት ለማካሄድ ነው። አተካሮ ለመፍጠር አይደለም። የሰከነ ሀሳብ ማንሸራሸር ቢቻል ብዬ ነው…. በአጭሩ የሰከነ ውይይት ለመፍጠር ነው።”
    (ጋሽ አሰፋ ጫቦ - የትዝታ ፈለግ)
     
    አገራችን ወደቀውስ ከመግባቷ በፊት ጀምሮ ፖለቲካዊ ችግሮቻችንን በፖለቲካዊ ንግግሮችና በሁሉን አሳታፊ ድርድር በመፍታት በኢትዮጵያ ብልጭ ብሎ በርቶ የተዳፈነውን የለውጥ ተስፋ በሙሉ እንዳናመክነው ይልቁንም ወደትክክለኛው መስመር እንዲመለስ በዚሁ ገፅ እና በአገራችን የህትመት ብዙኃን መገናኛዎች በኩል ስናሳስብ ቆይተናል፡፡

    አለመታደል ሆኖ ለውጣችን ከህዝብ ሠላምና ከአገራችን ዘላቂ አንድነት ይልቅ በሥልጣን ወዳዶች የእርስ በእርስ ትንቅንቅ እና በዋነኝነትም በኢህአዴጋውያን በኩል እንዲከሽፍ ሆኗል፡፡ የፌዴራሉ መንግሥት በኢፌዲሪ የመከላከያ ሠራዊት የሰሜን ዕዝ አባላት ላይ የህወኃት ቡድን ጥቃት ማድረሱን በውድቅት ሌት የነገረን ቢሆንም ይህ ሚስጥር ወደፊት የሚጣራ መሆኑና ታሪክ የሚፈርደው መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ “ህግ ማስከበር!” በሚል ስያሜ የተገባበት ዘመቻ ወደእርስ በእርስ ጦርነት ከፍ ካለ እነሆ አንደኛ ዓመቱን ተሻግሯል፡፡

    በሸኘነው አንድ ዓ

  • ኢትዮጵያ ከዓቢይ አህመድ ዓሊ… በኋላስ?! (ሁለተኛው ክፍል)

    After Abiy Ahmed 2ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)
    October 21, 2021

    “If history repeats itself and the unexpected always happens, how incapable must Man be of learning from Experience?”
    (ጆርጅ በርናንድ ሾው)

    ጦርነት እና የነባሩ “ባህላችን” አበርክቶ!
     
    በቀደመው ፅሁፍ የነካካነው የ“ንጉሥ ሆይ ሺህ ዓመት ይንገሱ!” ነባር “ኢትዮጵያዊ” ባህል ከትውልዳችን ዕሴቶች ጋር መቃረኑ፤ ለፖለቲካዊ ጥያቄዎችና ግቦች ብሎም ለሥልጣን መደላድል ሲባልም የጦር ባህልን ዋነኛ መሳሪያው ማድረጉ ሺህ ዓመታትን እንደተሻገረ የተለያዩ የታሪክ ወፖለቲካ ድርሳናት ይነግሩናል፡፡ የኢህአዴግ ሥርዓት አልባና ህግን ያልተከተለ ፍርሰት ጦሱ ለአገራችንም ተርፎ እነሆ ጦርነትን ቀዳሚው ምርጫችን እንዳደረግን በአዝማናት መካከል ቀጥለናል፡፡

    ይህን የጦር ባህልን ያለመግራታችን ብዙ እንደሚያስከፍለን ቢታወቅና በዚህ መጣጥፍም ልንነካካው ቀጠሮ ብንይዝለትም ሙዚቀኞቻችንና ግጥሞቻቸው በዚሁ የ“ገዳዬ ገዳዬ…” እና “ኸረ ጎራው!” ይሉት ባህላችን ውስጥ ታሽተው የመጡ በመሆናቸው ይህንን አይነቱን የተሳሳተ አልያም ጊዜ ያለፈበት የአገር ወዳድነትና አርበኝነት (Patriotism) ዕይታ እና

  • ታለ “በአገር ሉዓላዊነት” ስም! (ማጠናቀቂያ - ሶስት በሉ!)

    Tigray warሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    August 5, 2021

    “State sovereignty implies responsibility, and the primary responsibility for the protection of its people lies with the state itself. Where a population is suffering serious harm, as a result of internal war, insurgency, repression, or state failure, and the state in question is unwilling or unable to halt or avert it, the principle of non-intervention yields to the international responsibility to protect.”
    (Report of the International Commission on Intervention and State Sovereignty, The Responsibility to Protect: Core Principle one)

    ሉዓላዊነት የዜጎችን መሠረታዊ መብቶች እየጣሱ መደበቂያ ሊሆን እንደማይችል ለማሳየት የጀመርነው ህግን ይልቁንም ዓለማቀፉን ህግ መነሾው ያደረገው መጣጥፍ እነሆ ሊያበቃ ሆነ፡፡ በቀደሙት ክፍሎች ከሉዓላዊነት የምንነት ፅንሰ ሃሳብ አንስቶ እስከ የአፍሪካችን ባህርያተ መንግሥታት ድረስ ዘልቋል፡፡ የአህጉራችን መንግሥታት ከጥንት እስከዛሬ የሰው ልጆችን መሠረታዊ የሰብዓዊ መብቶች አክብሮ ከማስከበር ይልቅ መ

  • ታለ “በአገር ሉዓላዊነት” ስም! (ማጠናቀቂያ - አንድ በሉ!)

    Failed Statesሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    June 18, 2021

    “There are two kinds of Injustice: the first is found in those who do an injury; the second in those who fail to protect another from injury when they can.”
    (Cicero, a Roman Jurist)

    በቀደመውና “ታለ በሉዓላዊነት ስም!” የሚል ርዕስ በሰጠነው መጣጥፍ “ሉዓላዊነት” ምን ማለት እንደሆነና እንዳልሆነ ጭምር በማሳየት የአህጉረ አፍሪካችን ገዢዎች “በሉዓላዊነት ስም” ዜጎቻቸው ላይ እያደረሱት ያለውን ዘርፈ ብዙ በደል ለመመልከትና ዘመኑ እያለፈበት ስለመምጣቱም ተጠቋቁመናል፡፡ የሉዓላዊነትን ተራማጅ ፍቺ መነሻ በማድረግ አገራችንን ጨምሮ ወንበሯን ያገኙ አምባገነን መንግሥታትን ክሽፈት እየነቃቀስን ዛሬም እንቀጥላለን፡፡ በዚህም የ“ዓለማቀፉ ማህበረሰብ” ሚናና የጣልቃ-ገብነቱን ሁኔታ እናወሳሳለን - መልካም ንባብ!

    “ሉዓላዊነት” እንደ መብትም - እንደ ግዴታም!

    በህገ ፍልስፍናው ዙሪያ ስለ “ሉዓላዊነት” በቀደመው ክፍል ያወሳናቸው ነጥቦች እንደተጠበቁ ሆነው ቁጥራቸው ቀላል ተብሎ ሊናናቅ የማይገቡ ሰዎች ገዢው የፖለቲካ ማህበር የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ጉባዔ ሲቀመጥ በድጋሚ ተስፋ

  • አንዳንድ ነጥቦች - ስለሰሞንኛው ፖለቲካችን

    Why we hate each otherሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    April 1, 2021

    የዳያስፖራው ፖለቲካ - እንደግመል ሽንት?!

    የኢትዮጵያች ፖለቲካ በብዙዎች እንደተተሰፈው ሳይሆን በጥቂት ሩቅ ተመልካቾች ቀድሞም እንደተፈራው “ከድጡ ወደማጡ” እየገባ ስለመሆኑ በድጋፍም ተቃውሞውም ጎራ የተሰለፉ ወገኖቻችን ልቦና የሚረዳው ነው፡፡ በኢትዮጵያ ለእኩልነትና ነፃነት፤ ለሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች መከበርና ለአካታች አገራዊ አንድነት የተደረገውን ትግል በመጥለፍ “የለውጥ ኃይል” ነኝ ብሎ ብቅ ያለውና በኋላ ላይ በኮ/ል ዓብይ አህመድ አሊ የአምባገነንነት ፍላጎትና የንግሥና ምኞተ ፈቃድ ስር ያደረው ኢህአዴጋዊ ስብስብ ከአመራር ክህሎት እጦት ባልተናነሰ በሥልጣን ሽኩቻውና ባደረ የቂም መንገዱ አገራችንን ቁልቁል ይዟት መንደርደር ከጀመረ ሰንብቷል፡፡

    አለመታደል ሆኖ ትናንት በዚያ ክፉ የሰቆቃ ዘመን ሽፋን ያልቀየረውን ኢህአዴግ በብርቱ ሲተቹና የተሻለ አገራዊ ፍቅርን ሲያሳዩ የነበሩ ሰዎች፤ ትናንት የበቁ፤ የነቁና ያወቁ ይመስሉ የነበሩ ሰዎች ይልቁንም በምሁሩ አካባቢ የነበሩቱ ጃኬት ቀይሮ የመጣውን ኢህአዴግ ለማገልገልም ሆነ “የንጉሠ ነገሥትነት ቅዠት” ላይ ያለውን መሪ ይሁንታ ለማግኘት መርህ አልባነትን እንደመርህ፤ አቋመ ቢስ መሆንን እንደ አቋም ሲይዙ መመልከቱ በዝቷልና በርካቶች ወደቀደመ ዝምታቸው እንዲመለሱ ሆነዋል፡፡ የሬጌ ሙዚቃ አቀንቃኙና መሀንዲሱ ሳሙዔ

  • ዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!! (ወግ መቋጫ ሶስት - ስላቀ ምግብ ወልባስ!)

    No luckሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    February 4, 2021

    “ሀብታሞች ለስጋቸው ሆድ ሲፈልጉ
    ድሆች ደግሞ ለሆዳቸው ስጋ ይፈልጋሉ!”
    (የሕይወት ተቃርኖ)

    “ሱፉን ግጥም አርጎ ተከርክሞ ፀጉሩን
    መልዓክ መስሎ ታየኝ ወይ ያለው ማማሩ!”
    (አስቴር አወቀ - በህዝብኛ)

    አገርህ በንዋዩ በኩል ባትታደልም የበዓላት ሀብታም ነችና በቀደመው ፅሁፌ በተሳልቆ ውኃ ከነቋቆርኩህ በኋላ ተጣፍተን ከረምን፡፡ እንደምን አለህልኝ ወዳጄ ልቤ?! በዓላትን መለዮዋ ባደረገች ቺስታ አገር ላይ በዓሉስ እንዴት አለፈልህ ይሆን?! ያው የገናን ቅንጥብጣቢ ለጥምቀት ከሚያሻግሩት እንጂ ጥምቀትንም ራሱን የቻለ በዓል ከሚያደርጉት ወገን አይደለህም ብዬ ነው…. አልሞላ ያለ ኑሮህስ እንዴት ይዞሃል…?! ለነገሩ የድኃ ነገር ሆኖ ጠግባችሁ የበላችሁና ከርሳችሁ የሞላ ቀን የዓመት ርኃባችሁን ትረሳላችሁና አይዞን! “ያልተፈተነ አያልፍም!” ነው ነገሩ፡፡

    በቀደመው ክፍል “ድኃ አይጣላ ከውኃ!” ይሉትን በተሟላ መልዕክት ስር ያልተሟላ ሆኖ የቀረበልንን የሙዚቃ ግጥም ስናነሳሳ በድምፅም በቀልድና ጨዋታውም አይጠገቤ ከመሆኑም በላይ ድህነቱና ድህነታችን ላይ “እህ!” በሚያስብል ግራሜ ሳቅ ይፈጥርልን የነበረውን የካሳ ልጅ ተስፋዬን ከቻርሊ ቻፕሊን ጋር አማስለን አውስተነውም አልነበር?! ሌላ “ድ

  • ዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!

    Poverty-Ethiopiaዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!
    (ወግ መቋጫ ሁለት - ስላቀ ኑሮ!)

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    January 11, 2021

    “I am neither an Optimist nor a Pessimist. But a Possibilist.”
    (Hans Rosling)

    አገርህ እንዲህ እንደዛሬው የጠቢብ እጥረት ሳያጋጥማት በፊት እንደሳቅ ንጉሡ ቻርሊ ቻፕሊን ሁሉ ድህነቱንና ድህነትህን በምሬት ሳቅ የሚያዋዛልህ ተስፋዬ ካሳ የሚባል ሰው ነበረ… ይህ ቀልዱ ብቻ ሳይሆን ድምፁም ያማረለት ሰው በአንድ የበዓል ጨዋታው ላይ ህፃን ልጅ “እማዬ ፆም ሲፈታ….?!” ብሎ ድኃ እናቱን ይጠይቅና የእናትዬውን ምላሽም ያቀብለናል፡-

    “ልጄ! ፆም ሲፈታማ ሌላ ፆም እንይዛለና!”

    እነሆ…. አንተም ዕድለ ቢሱ ወዳጄ ፆም ተፈታልህና ሌላ ፆም ይዘሃል... በቀደሙት ክፍሎች ይልቁንም ድህነትን ከፍቅርና ጦርነት ጋር እያሰናሰልን በተሳለቅንበት ክፍል የሀዲስ ዓለማየሁን “ፍቅር እስከ መቃብር” ዋቢ አድርጌ የበዛብህን ድህነት የተጫነው ብሶት አስመልክቼህም አልነበር?! አዎ! ብዙ ተመልካችና አጀብ ያላትን ሴት ልብህ እንዳይከጅል በአሸናፊ ከበደ “አንቺን የብቻዬ ቢያደርግልኝ… አይ ዕድሌ!” እንጉርጉሮ በኩል ተግሳፄን

  • ኢትዮጵያ ከዓቢይ አህመድ ዓሊ በኋላስ?! (ወግ መቋጫ)

    After Abiy Ahmedሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)
    November 14, 2021

    “In peace, sons bury their fathers. In war, fathers bury their sons!”
    (ሄርዱተስ፤ ግሪካዊ የታሪክ ሰው)

    ሥልጣኔያችን… ቢሰለጥንስ?!

    ኢትዮጵያችን የረዥም ጊዜ ሥልጣኔ ያላት አገር ስለመሆኗ ሲነገር መስማት እንግዳ ነገር አይደለም፡፡ በሸኘናቸው ዓመታት አላስፈላጊና የማይናፀር ፉክክር ውስጥ እየተገባም “እነሱ አገር ከመሆናቸው በፊት እኛ መንግሥት ነበርን!” በማለት አሜሪካንና አውሮጳውያኑ ምሳሌ ሲደረጉም አስተውለናል፡፡ በመሰረቱ ሆኖ በመገኘት፤ በምግብ እህል ራስን በመቻል፤ በፖለቲካ ሥልጣኔና ዴሞክራሲያዊ ዝማኔም የዚያኑ ያህል በመግፋትና በቁሳዊ ብልፅግናም ካልታጀበ “ነበረን” ማለቱ ብቻውን በቂ አይሆንም፡፡ ነበረን ለምንለው ነገር ሁሉ ያለንን ካልደመርንለት ትናንት ላይ ቆሞ-ቀርነታችንን እና የታሪክ ምንጣፍ ላይ ተኝተን መቅረታችንን ከማጋለጥ የተሻገረ ርባና ይኖረዋል ብዬም አላምንም፡፡

    በቀደሙት የዚህ ፅሁፍ ክፍሎች የሥልጣን መወጣጫው፤ ርክክባችንም ሆነ ሥልጣንን የማስጠበቁ አካሄዳችን ያለመሰልጠኑ ዋነኛ ምክንያት በአንበሳነት መስለን የምንወክለው የጦር ባህላችን እንደሆነ አውስተን ከታሪክ ሰበዞቻችንና ከሥነ-ቃሎቻችንም ጠቃቅሰናል፡፡ ታሪክን ማወቅ ጥሩ ማስተዋሉም ጥበብ ነው፡፡ ጥሩ

  • ኢትዮጵያ ከዓቢይ አህመድ ዓሊ… በኋላስ?! (ቀዳሚው ክፍል)

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)
    October 21, 2021

    “Those who cannot remember the past are condemned to repeat it.”
    (ጆርጅ ሳንታያና፤ ስፔናዊ አሰላሳይና ደራሲ)

    After Abiy Ahmedይሄንን ፅሁፍ ሳሰናዳና ይህንንም ርዕስ ስሰጠው “ንጉሥ ሆይ ሺህ ዓመት ይንገሱ!” የማለቱን የጭቆና ቀንበር በወዶ ገብነት የሚጫኑ የሥልጡኑ ዘመን ቆሞ ቀሮችን ማሰቤ አልቀረም፡፡ ብዙዎቹ የዚህ እሳቤ ተጋሪዎች ከዴሞክራሲያዊ እሴቶች ጋር ያላቸው ፀብ ላይ በአመክንዮ ያልታገዘና በምልከታ ችግር የሚሰቃይ ስሁት የአገር ወዳድነት (Patriotism) ይስተዋላልና፡፡ሳያጠይቁ መቀበልን አልወደውም፡፡ በስራ ቀናት ሳይቀር ህዝባዊ አደባባዮችንና አማራጭ ያልተበጀላቸውን መንገዶች እየዘጉ የሚደረጉ “የድጋፍ ሠልፎችን” የማብዛቱ ነባር ባህል ቀየር ተደርጎበአጃቢነት ሲካተት ደግሞ መገረሜ በእጅጉ ይጨምራል፡፡

    የኩነቱ መደጋገም ይልቁንም በከተማ አስተዳደሩ መስሪያ ቤቶችና በአስተዳደሩ የወረዳ አደረጃጀቶች በኩል አበል እየተሰፈረና ትራንስፖርት እየተመቻቸ መስከንተሩ ቀጥሏል፡፡ በህዝብ ስም ከህዝቡ የሚሰበሰበው የቀረጥ ገንዘብም የወረዳውን አደረጃጀት ተጠግተው “ሰልፍን እንጀራቸው ላደረጉ” እናትና አባቶች እንዲሁም “ወጣቶች” ፈሰስ መደረጉን እንደቀጠለ በሩቅ ሳይሆን በቅርበት አስተውያለሁ፡፡ ይህ ድግግሞሽም በቅርቡ ከ

  • ታለ “በአገር ሉዓላዊነት” ስም! (ማጠናቀቂያ - ሁለት በሉ!)

    Ethiopia at warሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    August 5, 2021

    "...if Humanitarian Intervention is, indeed, an unacceptable assault on sovereignty, how should we respond to a Rwanda, to a Serbrenica - to gross and systematic violations of Human Rights that affect every precept of our common Humanity?..."
     (የኮፊ አናን ጥያቄ)

    በቀደሙት ሁለት ክፍሎች “ታለ በአገር ሉዓላዊነት ስም!” በሚል ርዕስ የጀመርነው መጣጥፍ በቀናቶች ልዩነት በብዙ በሚቀያየረው ፖለቲካችን ሳቢያ እነሆ እንደቀጠለ አለ፡፡ የኢትዮጵያ መንግሥት እስከጥግ ድረስ ሄዶ ችግራችንን በሠላማዊ መንገድ እንዲፈታ ስንወተውት ቆይተናል፡፡ ግጭትና ጦርነት አይቀሬ ሲሆን ደግሞ ባልታጠቁና ከጉዳዩ ጋር ግንኙነት በሌላቸው ዜጎች ላይ የትኛውም አይነት ሰቆቃ እንዳይፈፀም ጮኸናል፡፡ ይህንን የጦርነት ህግ እየተላለፉ “ሉዓላዊነት” ላይ ሙጭጭ ማለት ከተጠያቂነት እንደማያስጥል መክረናልም፡፡ አሁን ጥረታችን ፍሬ ያፈራና የሉዓላዊነቱ ጋሻነት ያበቃለት ቢመስልም የምስራቅ እና የምዕራቡ ዓለም ፖለቲካዊ ሁኔታን ከአቋማችን አኳያ እንመለከታለን - መልካም ንባብ!

    “ምስራቅ” እና “ምዕራብ” ያዋጣን ይሆን?!<

  • ኢትዮጵያ - “የሚወድቁ አገራት” ዝርዝር ውስጥ?!

    Failed Statesሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    June 18, 2021

    “It’s dangerous to be right when the Government is wrong.”
    (ቮልቴር)

    ከድህነቷ ጋር እየተንገታገተች ዘመናትን የፀናቸው አገራችን ኢትዮጵያ በየወቅቱ የጦርነትና ረኃብ ችግር ውስጥ ትገባለች፡፡ በየጊዜውም የህልውና ጥያቄዎችን ትጋፈጣለች፡፡ ችጋርና ድህነት በሰፊው ከተንሰራፋው ጦር ወዳድ ድንቁርናችን ጋር እየተሰናሰሉ የህልውና ውጥረታችን ደልዳላ መሠረትና ምቹ ቀጠና ሆነዋል፡፡ ከህልውና ትግል ለመውጣት ድንቁርናን እና ድህነትን ድል መንሳት አስፈላጊ ቅድመ-ሁኔታ ቢሆንም በየወቅቱ “የድህነት ዘበኛ” እየሆኑ ከአገረ መንግሥቷ መንበር ላይ የሚደላደሉ ግለሰቦችና ቡድኖች የቁስለቷ ድነት ላይ የሥልጣናቸውን ዕድሜ መራዘም ይመሰርታሉና ሰቆቃችን እንደቀጠለ አለን፡፡

    ስለዚህም መንግሥታቱ በሽታችንን ሳይሆን የበሽታውን ምልክቶች በማስታገሻ ማቆየት እንጂ ማከሙን አይፈልጉትም፡፡ አገራችንን ኢትዮጵያን እጅግ አድርገን ለምንወድ ዜጎቿ ካለፉት ሶስት ዓመታት ወዲህ ልንንደረደረው በያዝነው የቁልቁለት ጉዞ ሳቢያ በተለያዩ አጋጣሚዎችና ወቅቶች እንዲሁም በተለያዩ መመዘኛዎችና ምልክቶች የወደቁ አገራት (Failed States) መዘርዝር ውስጥ መግባትን ቀርቶ ለውድቀት በቀረቡና ደካማ ሆነው በመውደቅ ሂደት ላይ ባሉ (Weak and Failing States) አገራት ተርታ መሰለፍን “የ

  • ታለ “በሉዓላዊነት” ስም! (አንደኛው ክፍል)

    Sovereigntyሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    June 18, 2021

    “Sovereignty implies responsibility not just power!”
    (Koffi Annan, 26 June 1998)

    ደራሲና ሀያሲ ዓለማየሁ ገላጋይ ከሚታወቅባቸው ስራዎች የቅርቦቹ ርዕስ “ታለ” የሰኘውን ገፀ-ባህሪ ስያሜ በማስቀደም ተፈታሹን ጭብጥ እያስከተለ “በፍቅር ስም” እንዲሁም ሐሰተኛውን “በእምነት ስም” በሚሉት ስራዎቹ እጅግ ተነባቢነትን አትርፏል፡፡ ዓለማየሁ በእውነትና “በአንድነት ስም” ወይም “በሉዓላዊነት ስም” እያለ ስለመቀጠል አለመቀጠሉ እርግጠኛ ባልሆንም እነዚህ ታለዎች የሰው ልጆች ህይወትን በየፈርጁ እንድንፈትሽ ገፍተውናል ብዬ አምናለሁ፡፡ ትናንት በአገር አንድነት ስም ሲፈፀሙ የነበሩ ሰቆቃዎች በሙሉ ዛሬ በአገር ሉዓላዊነት ስም በእኔና በእናንተ ዘመን ሲፈፀሙ እየታደምን ነው፡፡

    በተወሰነ መልኩም ቢሆን ዛሬም ስለመኖራቸው ታሪክ ምስክር ሆኗልና መፃህፍትን ጨምሮ በተለያዩ ሰነዶች ተጠርዞ እያነበብናቸውም ነው፡፡ በድምፅ ወምስል ታግዘወም የተመለከትናቸው አሉ፡፡ በተለያዩ መንግሥታዊና ማህበረሰባዊ ጫናዎች ሳቢያም ወደ ተሳታፊነት የተሳብንባቸው አጋጣሚዎች እየበረከቱ ጦርነትና ግጭት ጠል (Pacifist)  መሆን እንደ አገር ክህደትና ባንዳነት እየተቆጠረ ገለልተኝነትን አልታደልነውም፡፡ አልያም ከ&ldquo

  • ከዓድዋ እስከ ማይጨው… ከካራማራ እስከ ባድመ!

    Adwa victory 1896ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    March 8, 2021

    “We sleep peaceably in our beds at night only because rough men stand ready to do violence in our behalf!”
    (ሰር ዊንስተን ቸርችል)
    “ኢትዮጵያ ሀገሬ ሞኝ ነሽ ተላላ የሞተልሽ ቀርቶ የገደለሽ በላ!”
    (ቀኝጌታ ዮፍታሄ ንጉሴ)

    ወግ መያዥያ…

    ይህ ያለንበት ወር ከግንቦት ሲለጥቅ በኢትዮጵያችን በርካታ ሁነቶች የተስተናገዱበት ወር ነው፡፡ ከኢትዮጵያ ተርፎ ለመላው አፍሪካውያንና ይልቁንም ለጥቁሮች ሁሉ የነፃነት ምልክትና ጭቆናን ያለመሸከም ትዕምርት ሆኗል፡፡ ድሉን ድህነታችን ላይ መድገም ቢያቅተንም አንገታችንን በእኩልነት ቀና አድርገን እንድንሄድ ያስቻለ ታሪክም ተከትቦበታል፡፡ ስለዚህም ብዙ ክብርና ምስጋና ስለነፃነታቸውና ነፃነታችን፤ ስለአገራቸውና አገራችን ሲሉ ለተዋደቁ ሁሉ ይሁንና “የድል በዓል!” እንጂ ከቅኝ ግዛት እንደተላቀቁ ወገኖቻችን የምንዘክረውና “የነፃነት ቀን!” ብለን የምናከብረው በዓል የለም - ኢትዮጵያውያን!

    የካቲት ወር ሙሉውን ለዚሁ ድል ዝከራ ቢበረከትም በዚሁ የካቲት ወር አስራ ሁለተኛው ዕለት ላይ በየዓመቱ የምናስበው “የሰማዕታት ቀን!” ግፉን ቢያስታውሰንም እጅ ያለመስጠትንም አስተምሮናልና በተከታ

  • ሃያ ሰባት ሲደመር - ስንት?!

    Lidetu Ayalew bookሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    February 16, 2021

    “በታሪክ የሚታወስ መሪ ለመሆን ከፈለግክ ራስህን ሁን - አታስመስል!”
    (አቶ ልደቱ አያሌው - ለኮ/ል ዐቢይ አህመድ እንደፃፉላቸው)

    የአቶ ልደቱ አያሌው ምህረቱን ፖለቲካዊ እስር መነሻ አድርገን “ሰቆቃወ ልደቱ በአዳማ በቢሾፍቱ!” በሚል ርዕስ በሶስት ክፍል ያስነበብናችሁ መጣጥፍ እንደተጠበቀ ሆኖ እዚሁ ገፃችን ላይ የተነበቡ ሌሎች ፅሁፎች የአቶ ልደቱንም ሆነ የሌሎች አያሌ ኢትዮጵያውያን የህሊናና የፖለቲካ እስረኞችን እስራት ስንቃወም፣ ሰብዓዊ መብታቸውን ያከበረ አያያዝ እንዲደረግላቸው ስንወተውት፣ አቅማችን በፈቀደ ሁሉ ኢ-ሰብዓዊነትንና ጭፍን ወገንተኝነትን ስንተች እንደቆየን ማሳያ ይሆናሉ ብለን እናምናለን፡፡

    የነገ ከነገ ወዲያ መንገዳችንም ይኸው ነው፡፡ ለተበደሉትና ለተገፉት ሁሉ ድምፅ መሆንና ለሁሉም እኩል ተቆርቋሪነትን በማሳየት በሀገራችን ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እግሩን እንዲተክል መትጋት፡፡ አቶ ልደቱ አያሌው የፍትህ ሥርዓቱን ተቋማዊ የውድቀት ልክ አስመልክተውንም ቢሆን በሐሰት ከተደረቱባቸው ፖለቲካዊ ክሶች በህግና በህሊናቸው እንጂ በሥርዓቱ ባልታሰሩ ነፃ ዳኞች ነፃ ተብለዋል፡፡ ጠበቆቻቸውም ምስጋና ይገባቸዋል፡፡ አይመስልም እንጂ የሌሎች ህሊናና ፖለቲካዊ እስረኞችም ጉዳይ እንዲሁ በፖለቲካዊ መፍትሄ አልቆ አገራችን አብረን ወደምናሸንፍበት (Win-Win) ሥርዓት ብትገባ እንመኛ

  • ዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!

    Farmer-Ethiopiaዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!
    (ወግ መቋጫ አንድ - ስላቀ ፍቅር ወጦርነት!)

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    December 31, 2020

    “ድህነት በመስኮት ሲገባ ፍቅር በበር ይወጣል!”
    (አገራዊ ብሂል)

    “የድሃ ልጅ ነው እየታፈሰ ወደጦርነት የሚጋዘው!”
    (የኢትዮጵያ መሪዎች)

    ይህንን ፅሁፍ ስንጀምረው በገንዘብ ኖቶች ቅያሪ መነሻነት ነበርና ርዕሰ ጉዳዩ “የገንዘብ ኖቶች ወግ” ቢሆንም ብዙ ነገሮችን ነካክቶ እኔም ፅፌው እርስዎም አንበብውታል…. ማለቴ አንተ ዕድለ ቢሱ ድኃ አንብበኸዋል፡፡ በቀጠሯችን መሠረት እነሆ ፅሁፉ መቋጫ ሊያገኝ ግድ ነውና ፍቅርንና የእርሱም ተቃራኒ የሆነውን ጦርነትን ነካክተን ከድህነት ልናሰናብትዎ ባንችልም ከነድህነትዎ እንሰናበትኋለን…! ድህነትን በደንብ አውቆና ተዋውቆት ያለፈው ሞዛቂ ኃ/ኢየሱስ ፈይሣ “ፍቅር” ይሉት ማራኪና አጓጊ ነገር ላንተ ብጤው ድኃ “ዋጋው አይቀመሴ” እንደሆነ እንዲህ ያረዳሃልና እያለቃቀስክ ተቀበል፡-

    “ፍቅር ተወደደ
    ፍቅር ተወደደ - አወጣ ምሊዮን
    የኔ አይነቱን ድሃ - ምን ይውጠው ይሆን?!”

    አዎ! ምንም ሳይኖር ፍቅር፤ በባዶ ኪስና ቤት ደግሞ ፍቅርም ትዳርም የለም&he

  • ሱዳን በድንበር አካባቢ የምታደርገውን እንቅስቃሴ ባስቸኳይ እንድታቆም ኢትዮጵያ አሳሰበች

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Ethiopia Sudan conflictDecember 23, 2020 (Ezega.com) -- በኢትዮጵያና ሱዳን የጋራ ድንበር አካባቢ በሱዳን በኩል እየተደረጉ ያሉ አዳዲስ ለውጦች እና እንቅስቃሴዎች የቀደሙ ስምምነቶችን የሚጥሱ በመሆናቸው በአስቸኳይ እንዲቆሙ ኢትዮጵያ አሳሰበች። ማሳሰቢያው የተሰጠው በሱዳን ካርቱም ለሁለት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ሁለተኛው የኢትዮ ሱዳን የድንበር ጉዳዮች ከፍተኛ ደረጃ የፖለቲካ ውይይት በተጠናቀቀበት ወቅት ነው፡፡ በዚህ ወቅትም ሁለቱ ወገኖች በጋራ የድንበር አካባቢ ወቅታዊ ጉዳዮችን በተመለከተ ሃሳብ የተለዋወጡ መሆኑን የዘገበው ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ከጥቅምት ወር መጨረሻ ጀምሮ በጋራ ድንበር አካባቢ በሱዳን በኩል የተደረጉ አዳዲስ ለውጦች እና እንቅስቃሴዎች የቀደሙ ስምምነቶችን የሚጥሱ መሆናቸው በመድረኩ ላይ ተነስቷል ብሏል፡፡ ከዚህ ባለፈም ድርጊቶቹ መሬት ላይ ያለውን እውነታ የሚለውጡ በመሆናቸው በአስቸኳይ እንዲቆሙና ወደቀደመ ቦታቸው እንዲመለሱ ኢትዮጵያ አሳስባለች ተብሏል፡፡ ከዚሁ ጋር ተያይዞ ኢትዮጵያ በገበሬዎች እና ባለሃብቶች ንብረት ላይ የደረሰው ከፍተኛ ጉዳት እና የዜጎች መፈናቀል ትኩረት እንደሚያሻውና በአስቸኳይ መታረም እንዳለበት ማሳሰቧም ተገልጿል ተብሏል፡፡

    ከዚህ በተጨማሪም የሁለቱ ሃገራት የጋራ ድንበርን በተመለከተ ያሉ ማናቸውም አይነት ልዩነቶች ሁሉንም በሚያስማማ መንገድ በውይይት ስለ መፍታትና የወደፊት አቅጣጫውም ምን ይሁን በሚለው ዙሪያ መሪ

  • በዓለም የፍልስፍና ቀን “ፍልስፍናችን” ቢፈተሽስ? (ማጠናቀቂያ)

    Ethiopian Philosophyሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    December 20, 2020

    “እንደኔ እምነት የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ ስድስት ኪሎ ሲሞት
    አምስት ኪሎም መጠውለጉ አይቀሬ ነው፡፡”
    (ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ)

    ጋሽ ዳኛቸው አሰፋ (ዶ/ር) የኔ ዘመን ኢትዮጵያውያን ስለፍልስፍና ያላቸውን አመለካከት እንዲያጠይቁ ካደረጉ ጉምቱ የአደባባይ ምሁራን ውስጥ አንዱና በዚህ ዘርፍ ላይም ቀዳሚው ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ በተከታታይ ቅፆች “ፍልስምና” በሚል ርዕስ የተለያዩ ኢትዮጵያውያንን ምልከታዎች ጨምቆ ከሰጠን ጋዜጠኛና ደራሲ ቴዎድሮስ ተክለ አረጋይ በኩል ተነባቢ በነበረችው “አዲስ ጉዳይ” መፅሄት ስለፍልስናና በቀደመው ክፍል ስላነሳነው 70/30 የትምህርት ሥርዓተ ፖሊሲያችን ተገቢነት ዙሪያ ጥያቄዎች ቀርቦላቸው ነበር፡፡ ለጥያቄዎቹ ከሰጧቸው ምላሾች ውስጥ ይህንን መግቢያ ላደርገው ፈቀድኩ፡፡

    ጋሽ ዳኛቸው ጥያቄውን ሲመልሱ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ዋናው የስድስት ኪሎ ግቢ ውስጥ የሚሰጡት የማህበራዊና የሥነ-ሰብዕ (Social Sciences and Humanities) የትምህርት ዘርፎች መዳከም በአምስት ኪሎዎቹ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ዘርፎች ላይም አሉታዊ ተፅዕኖ እንደሚኖረው በመጥቀስና ለጥቅስ የሚበቃላቸውን አባባል በማስከተል “ይሄ ጥያቄ ወሳኝ እና ሰፋ ያለ ትንታኔ የሚጠይቅ ነው፡፡ ከሁሉ አስቀድሞ የአንድ ሀገር መንግስታዊ ፖሊሲና የትምህ

  • ቀኑን ወይስ “ሰብዓዊ መብቶችን” አክብሮ ማስከበር?

    Respect human rightsሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)
    December 10, 2020

    “How can you thank a man for giving you
    what’s already yours? How then can you thank him
    for giving you only part of what is yours?”
    (ማልኮልም ኤክስ)

    ዓመታትን ወደኃላ….!

    እነሆ አስር ዓመታት ሊደፍኑ ነው፡፡ ኢትዮጵያ በተቀናጀ መልኩ የሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶችን ለመጠበቅ ያስችለኛል፤ ለጥበቃቸውም ስልትና አቅጣጫን ለመንደፍ ያዘኛል ያለችውን ብሔራዊ የሰብዓዊ መብቶች ማስፈፀሚያ የድርጊት መርሐ-ግብር (National Human Rights Action Plan 2005-2007) ዝርዝር ጉዳዮችን እንደያዘ ተረቅቀው በሚኒስትሮች ምክር ቤትና የህዝብ መሆን ሳይችል ዘመኑን በፈጀው የተወካዮች ምክር ቤት ከፀደቀ፡፡ ሆኖም ተስፋ የተጣለባቸው የሲቪልና ፖለቲካ፣ የማህበራዊና ኢኮኖሚ እንዲሁም ባህላዊ መብቶች ተግባራዊ አፈፃፀምና አስተምህሮ ጉዳይ ባለበት ነው ያለው፡፡

    ኢትዮጵያ ዓለማቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ሰነዶችን በመቀበል ከአህጉራን ቀዳሚዋ አገር ናት፡፡ የኢፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት ከመታወጁ ቀደም ብሎ በነበረው አገራዊ የሽግግር ወቅት “መሰረታዊ መመሪያና መርሆ” በመሆን ባገለገለውና የአሁኑን ህገ-መንግስት መሰረት በጣለው እንዲሁም

  • ወ/ሮ ኬሪያ ኢብራሂም እጃቸውን መስጠታቸውን መንግስት አስታወቀ

    Keria-Ibrahim-surrenderDecember 1, 2020 (Ezega.com) -- የቀድሞ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ወ/ሮ ኬሪያ ኢብራሂም እጃቸውን ለመንግስት መስጠታቸው ተነገረ፡፡

    በፌደራል መንግስት እና በህወሃት መካከል እየተካሄደ በከረመው ጦርነት መካከል መንግስት ያለመከሰስ መብታቸውን ካነሳባቸውና የእስር ትእዛዝ ካወጣባቸው የህወሃት አመራሮች አንዷ የሆኑት ወ/ሮ ኬርያ በመንግሥት ውስጥም ከፍተኛ የስራ ኃላፊነት የነበራቸው መሆናቸው ይታወቃል። ወ/ሮ ኬሪያ የሁለቱን አካላት አለመግባባት ተከትሎ በተለይም በትግራይ ክልል ምርጫ መካሄድ አይችልም የሚለውን የመንግስት አቋም በመቃወም የፌዴሬሽን ም/ቤት አፈ-ጉባኤነት ስልጣናቸውን በገዛ ፈቃዳቸው ለቀው ወደ መቀሌ አቅንተዋል። በወቅቱ ወደ መቀሌ ሲሄዱ አድርሷቸው የነበረው ሾፌራቸው ከስፍራው በመሰወር መኪናውን ይዞ ወደ አዲስ አበባ መመለሱን ያስታወሰው የመንግስት መረጃ  አሁን ወ/ሮ ኬሪያ በሰላማዊ መንገድ እጃቸውን ለመንግስት ሰጥተዋል ሲል አስታውቋል። ያም ሆኖ እጃቸውን መቼ፣ የትና በምን ሁኔታ እንደሰጡ ግን የተሰጠ ማብራሪያ የለም። እስካሁን ስለ ሁኔታው ከህወሃት በኩል የቀረበ ምላሽም ሆነ አስተያየት አልተገኘም። የአገሪቱ ብሔራዊ የቴሌቭዥን ጣቢያን ጨምሮ በርካታ መገናኛ ብዙሃን ባሰራጩት በእዚህ ዘገባ ሌሎችም የሕወሓት አመራሮች የወ/ሮ ኬርያን መንገድ ተከትለው በሰላማዊ መንገድ እጃቸውን እንዲሰጡ መንግሥት ጥሪ ማቅረቡ ተዘግቧል።

    በሌላ በኩል የሱዳን ጸጥታ ሃይሎች ከሰላ በሚል


African Livestock


Most Read


  • ኢትዮጵያ ከዓቢይ አህመድ ዓሊ… በኋላስ?! (ሶስተኛው ክፍል)

    After Abiy Ahmed 3ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)
    October 21, 2021

    “Educating the mind without educating the heart is no education at all.”
    (አርስቶትል)

    ፈር ማስያዥያ…!

    በቀደሙት ሁለት ክፍሎች በኪናዊ ስራዎች እያዋዛን የተመለከትነውን የ“ንጉሥ ሆይ ሺህ ዓመት ይንገሱ!” ልማዳዊ እንከናችንን ዛሬም መሞገት እንቀጥላለን፡፡ አባባሉም እንደሚል “ንጉሥ ሞተዋል… ንጉሥ ሆይ ሺህ ዓመት ይንገሱ!” ሆኖ በኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ሥልጣን ከኢህአዴግ ወደ ኢህአዴግ ቢሆንም ሥልጣንን የመያዣውና የማስቀጠያው መንገድ ከብልፅግና ወይም “ከዓቢይ አህመድ ዓሊ…. በኋላስ?” እንዴት ሊሆን ይችላል ወይም ምን አይነት መሆን ይኖርበታል የሚለው ነጥብ ላይ ዛሬም አለመግባባታችን ለነገ ሌላ ዙር የግጭትና ጦርነት አዙሪት ውስጥ እንዳይዶለን መስጋቱ ተገቢ ይሆናል፡፡

    ከእነዚያ ፅሁፎች በኋላ ዘላቂ ሠላምንና መግባባትን እንደማያመጣ ለእርግጠኝነት ቀርቤ የምናገርለት የመንግሥት ምስረታ “ፈጣሪ ይርዳን!” ተብሎ በኢህአዴጋዊው የመናገር እንጂ ያለመስማት ትምክህት ተጀምሯል፡፡ የአንድ አፈር አፈሮች የሆንን ኢትዮጵያውያን በወገን ጦርነት ስር መኖራችን ይብቃ የሚለው ደራሲና ገጣሚ ኤፍሬም ሥዩም መግቢያችን እንዲሆን ወደድኩ፡፡

  • በኢትዮጵያና ሱዳን ሃይሎች መካከል በተፈጠረ ግጭት የሰው ህይወት አለፈ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Ethiopia Sudan conflictDecember 20, 2020 (Ezega.com) -- የኢትዮጵያ ሚሊሻና ወታደሮች ወደ ሱዳን ግዛት ገብተው ጥቃት ፈጽመዋል ሲል የሱዳን መንግስት ጦር ከሰሰ። የአገሪቱ ጠቅላይ ሚንስትር አብደላ ሃምዶክም ከሀገሪቱ ጦር ጋር ተመሳሳይነት ያለው መግለጫ በማውጣት በጥቃቱ የሰዎች ህይወት ማለፉን እና በንብረት ላይ ጉዳት መድረሱን ተናግረዋል። የኢትዮጵያ ሚሊሻዎች በሱዳን ጦር ላይ ጥቃት ፈጽመዋል ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ አብደላ ሃምዶክ በመግለጫቸው "ሀገራችን ምስራቃዊ ድንበሯን አቋርጠው የመጡ በሺዎች የሚቆጠሩ ስደተኞችን ተቀብላለች ህዝባችንም በአስቸጋሪ ኢኮኖሚያዊ ሁኔታ ውስጥ ቢሆንም በሚታወቅ ልግስናው አስተናግዷቸዋል" ብለዋል፡፡ ይሁን እንጂ ማክሰኞ ታህሣሥ 6 ቀን 2013 ዓ.ም ምሽት ላይ የሱዳን ወታደሮች በ 'ጃባል አቡጢዩር' አካባቢ ቅኝት አድርገው ሲመለሱ "ወደ ሱዳን ግዛት ገብተው አድፍጠው በነበሩ የተወሰኑ የኢትዮጵያ ሚሊሺያዎች ጥቃት ተፈጽሞባቸዋል" ብለዋል ጠቅላይ ሚንስትሩ፡፡ በዚህም ጥቃት የሰዎች ህይወት መጥፋት እና የንብረት ጉዳት መድረሱን ነው ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጨምረው የገለጹት፡፡ እርሳቸው የሚኒስትሮች ምክር ቤት ከጦሩ ጎን መሆኑን እና ድጋፍ እንደሚያደርግም የገለጹ ሲሆን የሱዳን ታጣቂ ኃይሎች የሀገሪቱን ዳር ድንበር የመጠበቅ እና ማንኛውንም ጥቃት የመከላከል አቅም እንዳላቸው እምነታቸው መሆኑንም አስታውቀዋል፡፡

    የኢትዮጵያ መንግሥት በበኩሉ

  • ግብጽ የህዳሴውን ግድብ ታፈነዳዋለች - ዶናልድ ትራምፕ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Donald-Trump-GERDOctober 23, 2020 (Ezega.com) -- የአሜሪካው አወዛጋቢ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢትዮጵያ የታላቁን ሕዳሴ ግድብ ስምምነትን ጥላ መውጣት አልነበረባትም፣ ያንን በማድረጓ ከባድ ስህተት ሰርታለች ግብጽ በዚህ ሁኔታ መኖር ስለማትችል "ግድቡን ታፈነዳዋላች" ሲሉ በይፋ ተናግረዋል። ፕሬዝዳንቱ ይህንን ያሉት ከሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር አብዱል ሃምዶክ እና ከእስራኤሉ አቻቸው ቤንያሚን ኔይተናሁ ጋር በቀጥታ የስልክ ውይይት እያደረጉ በነበረበት ወቅት ነው። የቀጥታ የስልክ ውይይቱ ሲካሄድ ጋዜጠኞች ተገኝተው የነበረ ሲሆን የሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር በበኩላቸው ግድቡን በሚመለከት በቅርቡ በሶስቱ አገራት መካከል ስምምነት ይደረሳል ብለው ተስፋ እንደሚያደርጉ ተናግረዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከሁለቱ መሪዎች ጋር የተወያዩት ሱዳንና እስራኤል በቅርቡ ግንኑነታቸውን ለማሻሻል መስማማታቸውን በማስመልከት ነበር። ምንም እንኳን የሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር "በቅርቡ ስምምነት ላይ እንደርሳለን ብለን ተስፋ እናደርጋለን" ቢሉም በርካታ ጋዜጠኞች በተሰበሰቡበት ሁለቱን መሪዎች የሚያናግሩት ትራምፕ ግን ለግብጽም ተመሳሳይ ነገር መናገራቸውን በመጥቀስ ሁኔታው አደገኛ መሆኑን የተናገሩ ሲሆን ግብጽም "ግድቡን ታፈነዳዋለች" ብለዋል።

    የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ በዋይት ሃውስ በነበረው የስልክ ውይይት ወቅት ሲናገሩ እንደተደመጡት ኢትዮጵያ በአስቸኳይ ወደ ስምምነቱ መመለስ አለባት በኢት

  • መስፍናዊው ስንብት!

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    Mesfin-Woldemariam-tributeOctober 5, 2020 (Ezega.com) -- በገፃችን ከስራዎቻቸው እየሰበዝን በአስረጅነት ስንጠቅስ የቀዳሚነቱን ቦታ የያዙት ጉምቱው ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም ናቸው፡፡ እኚህ አንጋፋ የአደባባይ ምሁርና አሰላሳይ በርካታ ወጣቶችን አስከትለዋልና ስለፖለቲካዊ ድፍረታቸው ያደንቋቸዋል፡፡ አደባባይ ለመውጣት ፍርሃት እጅና እግረ-ሙቅ የሆነባቸው የዕድሜና ዕውቀት ቀራቢዎቻቸው “ምሁራን” ደግሞ በአንድ ጎኑ ስለእርሳቸው ሲሰጉ በሌላው በኩል ደግሞ አድር ባይነትንና እበላ ባይነትን ስለሚጠየፈው ደፋር ብዕራቸው ለየኔታ መስፍን እጅ ይነሳሉ - ባርኔጣ ከፍ እያደረጉ፡፡

    ዕድሜ ዘመናቸውን ሁሉ ስላመኑበት እውነት ሲሟገቱና ሲፅፉ፤ ኢትዮጵያዊነትን ከእምቢ ባይነት ጋር ሲያመዝኑና ብቻቸውን ብዙ ሆነው ሲደክሙ ኖረዋል፡፡ የያዝነውን “አዲስ ዓመት” ግባት ተከትሎ በመስከረም ጅማሮ ላይ “ተጠየቅ መስከረም!” ያሉትን ቆየት ያለ ግጥም በፌስቡክ ገፃቸው ላይ አጋርተውት ነበር፡፡ በግጥሙ መግያ ስንኞች ላይ “ምን ሰራህ?!” የሚል ሹፈታዊ ጥያቄ ለሚያቀርብላቸው ወርሃ መስከረም ምንም ባይነግሩትም ዕድሜያቸውን ጥንቅቅ አድርገው የሰሩና የኖሩበት ጋሽ መስፍን እስከመጨረሻይቱ ህቅታ ድረስ ሲፅፉና ሲናገሩ፤ ሲያነቡና ሲያስነብቡን መኖራቸው አይታበልም፡፡

    “ተጠየቅ መስከረም - ዛሬስ ዋ ዛየለም!

  • የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት መንግሥትንና ህወሓትን እንዲያሸማግሉ ክራይስስ ግሩፕ ጠየቀ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    ICG-TigrayAugust 16, 2020 (Ezega.com) -- አለም አቀፉ የግጭቶች ቡድን (ኢንተርናሽናል ክራይስስ ግሩፕ) የኢትዮጵያን ወቅታዊ ሁኔታ በገመገመበት ባለ 14 ገጽ ሰነድ ላይ በተለይ የትግራይንና የፌደራሉን መንግሥት ፍጥጫ ትኩረት ሰጥቶ ተንትኖታል። የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትርና የሠላም ኖቤል ተሸላሚው ዐቢይ አሕመድ አስታራቂና የሚያቀራርቡ ንግግሮቻቸውን ወደ ተግባር እንዲለውጧቸው የጠየቀው ቡድኑ በመንግሥትና በህወሓት መካከል ያለውን ውጥረት ለማርገብ የአፍሪካ ሕብረት ወይም የአፍሪካ መሪዎች በማሸማገሉ በኩል ተሳትፎ ሊያደርጉ ይችላሉ ብሏል። ከእዚህ በተጨማሪ ግን በተለይ የወቅቱ የአፍሪካ ሕብረት ሊቀ መንበር የሆኑት የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ ቁልፍ ሚና ሊጫወቱ ይችላሉ ሲልም ቡድኑ አክሏል። አለበለዚያ ግን ተስፋ የተጣለበት ፖለቲካዊ ሽግግር እንቅፋት ሊገጥመው ይችላል ሲል ክራይስስ ግሩፕ ስጋቱን አንጸባርቋል።

    ሪፖርቱ የትግራይ ክልል ልሂቃን ክልላዊ ራስን የማስተዳደር መብት በክልልላችን ምርጫ ማካሄድ ሙሉ መብት ያጎናጽፈናል የሚል አቋም እንደያዙና የፌዴራል መንግሥት በበኩሉ ሕገ መንግሥቱ ይህን እንደማይፈቅድ በመግለጹ ፍጥጫው መከሰቱን ካብራራ በኋላ ሁለቱም ወገኖች ፖለቲካዊ ጡዘቶችን እንዲያረግቡም ተማጽኗል። ሁለቱም ወገኖች የያዙትን አቋም ያስቀመጠው ኢንተርናሽናል ክራይስስ ግሩፕ ማዕከላዊ መንግሥት በህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ ላይ ተጸእኖ ለማሳደር እየሞከረ እንደሆነ የጠቀሰው ሆኖም እንደ ክራይስስ ግሩፕ በብልጽግናና

  • ኢትዮጵያ በግድቡ ጉዳይ ከስምምነት ለመድረስ ጊዜ እያለቀባት ነው - የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    US-State-DepartmentAugust 5, 2020 (Ezega.com) -- ኢትዮጵያ በታላቁ የህዳሴ ግድብ ዙሪያ ከግብጽና ሱዳን ጋራ ከስምምነት ላይ ለመድረስ ጊዜው እያለቀባት ነው ሲል የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ማስጠንቀቁን ብሉምበርግ አስንብቧል። ሚኒስቴሩ ለጋዜጣው በኢሜል በላከው መልእክት እንዳሰፈረው ጊዜው አጭር ነው በግድቡ ጉዳይ እየተካሄደ ያለው ድርድር ግን በሚፈለገው ፍጥነት እየተጓዘ አይደለም ከዚህ አንጻር በሀገራቱ መካከል አንዳች ስምምነት ላይ ለመድረስ ያለው እድል እየጠበበ ነው ብሏል። በሶስቱ አገራት መካከል የሚደረግን ገንቢና ፍሬያማ ንግግር እናበረታታለን የሚለው የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሁሉም አገራት ተመሳሳይ ቁርጠኝነት ማሳየት ከቻሉ ግን ሶስቱንም ያማከለና አገራዊ ጥቅሞቻቸውን ከግምት ያስገባ ስምምነት ላይ መድረስ የሚቻልበት እድል መኖሩን ጠቁሟል። የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባሳለፍነው አመት በግብጽ ጥያቄ መሰረት ሶስቱን አገራት ለማደራደር ወስነው ድርድሩ መካሄዱን ያስታወሰው ብሉምበርግ እርሱም ሆነ በቅርቡ በአፍሪካ ህብረት ታዛቢነት የተጀመረው ድርድር ውጤት አላስገኘም ይላል። ያም ሆኖ የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኢትዮጵያ ጊዜ እያለቀባት ነው ከማለት ውጭ ድርድሩ ባይሳካ አሜሪካ ልትወስድ ስለምትችለው እርምጃ ያለው ነገር ስለመኖሩ የተሰጠ መረጃ የለም።

    በሌላ በኩል ኢትዮጵያ በህዳሴው ግድብ ዙሪያ በሶስቱ አገራት መካከል እየተደረገ ባለው ድርድር ላይ የበኩሏን የግድብ ሙሌት ደንብ ማቅረቧ ተሰ

  • ግብጽ በቀጠናው የጦር ሰፈር እንዳታቋቁም ኢትዮጵያ አስጠነቀቀች

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Egypt-militaryJuly 29, 2020 (Ezega.com) -- ግብጽ በምስራቅ አፍሪካ የጦር ሰፈር በማቋቋም የቀጠናውን ሰላም ለማደፍረስ የምታደርገውን እንቅስቃሴ እንድታቆም ኢትዮጵያ እንዳስጠነቀቀች ዴይሊ ኔሽን ዘግቧል፡፡ ከ4 ቀናት በፊት ከፍተኛ ባለስልጣናትን የያዘ የግብጽ የልዑካን ቡድን ከሶማሌላንድ ግዛት አስተዳደር ፕሬዝዳንት ሙሳ ቢሂ አብዲ ጋራ በሀርጌሳ ተገናኝቶ መወያያቱ ይታወሳል፡፡ ዋናው የውይይቱ ማጠንጠኛም ግብጽ በራስ ገዟ አስተዳደር ክልል ውስጥ የጦር ሰፈር ለማቋቋም በምትችልበት ሁኔታ ዙሪያ እንደነበርም ይታወቃል፡፡ ኢትዮጵያም ይህንን የግብጽን እቅድ ተከትሎ ነው ማስጠንቀቂያውን ያወጣችው፡፡ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ የሆኑት አምባሳደር ዲና ሙፍቲ ለኔሽን እንደተናገሩት ምንም እንኳን ግብጽ እንደ አንድ ሉዐላዊ አገር ከየትኛውም የቀጠናው አገር ጋር ግንኙነት የመመስረት መብት ቢኖራትም ይሄንን ስታደርግ ግን ሌሎች አገራትን በሚጎዳ መልኩ መሆን የለበትም ያ ሳይሆን ቀርቶ የግብጽ ድርጊት ሌላ 3ኛ አገር ላይ ስጋት ከፈጠረ ተቀባይነት የለውም፡፡  

    ሶማሌላንድ የግብጽን ጥያቄ መቀበል አለመቀበሏን በተመለከተ እስካሁን የታወቀ ነገር የለም ያም ሆኖ ተወያዮቹ በካይሮና ሃርጌሳ አገናኝ ቢሮዎችን ለመክፈት ተስማምተዋል የሚሉ ሪፖርቶች ወጥተዋል፡፡ በጉዳዩ ዙሪያ አስተያየት የሰጡት አምባሳደር ዲና ታዲያ በውይይቱ ስለተደረሰባቸው ስምምነቶች ጠንካራ መረጃዎች አለማግኘታቸውን ጠቅሰው ግንኙነቱ ኢትዮጵያንና