የኢትዮጽያ አዳዲስ ዜናዎች

  • አንዳንድ ነጥቦች - ስለሰሞንኛው ፖለቲካችን

    Why we hate each otherሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    April 1, 2021

    የዳያስፖራው ፖለቲካ - እንደግመል ሽንት?!

    የኢትዮጵያች ፖለቲካ በብዙዎች እንደተተሰፈው ሳይሆን በጥቂት ሩቅ ተመልካቾች ቀድሞም እንደተፈራው “ከድጡ ወደማጡ” እየገባ ስለመሆኑ በድጋፍም ተቃውሞውም ጎራ የተሰለፉ ወገኖቻችን ልቦና የሚረዳው ነው፡፡ በኢትዮጵያ ለእኩልነትና ነፃነት፤ ለሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች መከበርና ለአካታች አገራዊ አንድነት የተደረገውን ትግል በመጥለፍ “የለውጥ ኃይል” ነኝ ብሎ ብቅ ያለውና በኋላ ላይ በኮ/ል ዓብይ አህመድ አሊ የአምባገነንነት ፍላጎትና የንግሥና ምኞተ ፈቃድ ስር ያደረው ኢህአዴጋዊ ስብስብ ከአመራር ክህሎት እጦት ባልተናነሰ በሥልጣን ሽኩቻውና ባደረ የቂም መንገዱ አገራችንን ቁልቁል ይዟት መንደርደር ከጀመረ ሰንብቷል፡፡

    አለመታደል ሆኖ ትናንት በዚያ ክፉ የሰቆቃ ዘመን ሽፋን ያልቀየረውን ኢህአዴግ በብርቱ ሲተቹና የተሻለ አገራዊ ፍቅርን ሲያሳዩ የነበሩ ሰዎች፤ ትናንት የበቁ፤ የነቁና ያወቁ ይመስሉ የነበሩ ሰዎች ይልቁንም በምሁሩ አካባቢ የነበሩቱ ጃኬት ቀይሮ የመጣውን ኢህአዴግ ለማገልገልም ሆነ “የንጉሠ ነገሥትነት ቅዠት” ላይ ያለውን መሪ ይሁንታ ለማግኘት መርህ አልባነትን እንደመርህ፤ አቋመ ቢስ መሆንን እንደ አቋም ሲይዙ መመልከቱ በዝቷልና በርካቶች ወደቀደመ ዝምታቸው እንዲመለሱ ሆነዋል፡፡ የሬጌ ሙዚቃ አቀንቃኙና መሀንዲሱ ሳሙዔ

  • ዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!! (ወግ መቋጫ ሶስት - ስላቀ ምግብ ወልባስ!)

    No luckሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    February 4, 2021

    “ሀብታሞች ለስጋቸው ሆድ ሲፈልጉ
    ድሆች ደግሞ ለሆዳቸው ስጋ ይፈልጋሉ!”
    (የሕይወት ተቃርኖ)

    “ሱፉን ግጥም አርጎ ተከርክሞ ፀጉሩን
    መልዓክ መስሎ ታየኝ ወይ ያለው ማማሩ!”
    (አስቴር አወቀ - በህዝብኛ)

    አገርህ በንዋዩ በኩል ባትታደልም የበዓላት ሀብታም ነችና በቀደመው ፅሁፌ በተሳልቆ ውኃ ከነቋቆርኩህ በኋላ ተጣፍተን ከረምን፡፡ እንደምን አለህልኝ ወዳጄ ልቤ?! በዓላትን መለዮዋ ባደረገች ቺስታ አገር ላይ በዓሉስ እንዴት አለፈልህ ይሆን?! ያው የገናን ቅንጥብጣቢ ለጥምቀት ከሚያሻግሩት እንጂ ጥምቀትንም ራሱን የቻለ በዓል ከሚያደርጉት ወገን አይደለህም ብዬ ነው…. አልሞላ ያለ ኑሮህስ እንዴት ይዞሃል…?! ለነገሩ የድኃ ነገር ሆኖ ጠግባችሁ የበላችሁና ከርሳችሁ የሞላ ቀን የዓመት ርኃባችሁን ትረሳላችሁና አይዞን! “ያልተፈተነ አያልፍም!” ነው ነገሩ፡፡

    በቀደመው ክፍል “ድኃ አይጣላ ከውኃ!” ይሉትን በተሟላ መልዕክት ስር ያልተሟላ ሆኖ የቀረበልንን የሙዚቃ ግጥም ስናነሳሳ በድምፅም በቀልድና ጨዋታውም አይጠገቤ ከመሆኑም በላይ ድህነቱና ድህነታችን ላይ “እህ!” በሚያስብል ግራሜ ሳቅ ይፈጥርልን የነበረውን የካሳ ልጅ ተስፋዬን ከቻርሊ ቻፕሊን ጋር አማስለን አውስተነውም አልነበር?! ሌላ “ድ

  • ዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!

    Poverty-Ethiopiaዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!
    (ወግ መቋጫ ሁለት - ስላቀ ኑሮ!)

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    January 11, 2021

    “I am neither an Optimist nor a Pessimist. But a Possibilist.”
    (Hans Rosling)

    አገርህ እንዲህ እንደዛሬው የጠቢብ እጥረት ሳያጋጥማት በፊት እንደሳቅ ንጉሡ ቻርሊ ቻፕሊን ሁሉ ድህነቱንና ድህነትህን በምሬት ሳቅ የሚያዋዛልህ ተስፋዬ ካሳ የሚባል ሰው ነበረ… ይህ ቀልዱ ብቻ ሳይሆን ድምፁም ያማረለት ሰው በአንድ የበዓል ጨዋታው ላይ ህፃን ልጅ “እማዬ ፆም ሲፈታ….?!” ብሎ ድኃ እናቱን ይጠይቅና የእናትዬውን ምላሽም ያቀብለናል፡-

    “ልጄ! ፆም ሲፈታማ ሌላ ፆም እንይዛለና!”

    እነሆ…. አንተም ዕድለ ቢሱ ወዳጄ ፆም ተፈታልህና ሌላ ፆም ይዘሃል... በቀደሙት ክፍሎች ይልቁንም ድህነትን ከፍቅርና ጦርነት ጋር እያሰናሰልን በተሳለቅንበት ክፍል የሀዲስ ዓለማየሁን “ፍቅር እስከ መቃብር” ዋቢ አድርጌ የበዛብህን ድህነት የተጫነው ብሶት አስመልክቼህም አልነበር?! አዎ! ብዙ ተመልካችና አጀብ ያላትን ሴት ልብህ እንዳይከጅል በአሸናፊ ከበደ “አንቺን የብቻዬ ቢያደርግልኝ… አይ ዕድሌ!” እንጉርጉሮ በኩል ተግሳፄን

  • በመተከል በተፈፀመ ዘር-ተኮር ጥቃት ከ90 በላይ ዜጎች ተገደሉ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Metekel Benishangul GumuzDecember 23, 2020 (Ezega.com) -- በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል መተከል ዞን ቡለን ወረዳ በኩጂ በተባለ ቀበሌ ውስጥ በተፈፀመ ጥቃት ከ90 በላይ ንፁሃን ሰዎች መገደላቸውን በርካታ መገናኛ ብዙሃን ዘግበዋል። የጀርመን ድምጽ ራዲዮ፣ የአማራ ብዙሃን መገናኛ ድርጅትና ቢቢሲ ከአካባቢው ከሚኖሩ ሰዎች አገኘነው ባሉት መረጃ መሰረት ዜጎቹ የተገደሉት ከባድ መሳሪያ ጭምር በታጠቁ ተዋጊዎች ሲሆን በቀስትና በሌሎች መሳሪያዎች የተገደሉና የቆሰሉ በርካቶች መሆናቸውንም አስነብበዋል። ቢቢሲ ያነጋገራቸው አንድ የቡለን ወረዳ ነዋሪ ጥቃቱ ትናንት ሌሊት 11 ሰዓት አካባቢ መፈፀም እንደጀመረ ገልፀው እስከ ቀኑ ስድስት ሰዓት ድረስ ቀጥሎ ነበር ብለዋል። በጥቃቱ የተገደሉ ሰዎች ለቅሶ ላይ መሆናቸውን የገለፁት እኝህ ነዋሪ "እስካሁን 100 አስክሬኖች ተገኝተዋል የጠፉ አስክሬኖችም አሉ ወደ ቡለንም 70 አስክሬኖች መጥተው ተመልክቻለሁ" ማለታቸው ተዘግቧል። በጥቃቱ የጓደኛቸው አባት መገደላቸውን የተናገሩት ነዋሪው "ቤት እየጠበቀ እያለ ነው ተኩሰው የገደሉት እርሱ መሳሪያ ቢኖረውም እነርሱ ብዙ ስለነበሩ መከላከል አልቻለም ነበር" ሲሉ የተገደሉበትን ሁኔታ አስረድተዋል። ሌላ ነዋሪ ደግሞ "ሌሊት ዘጠኝ ሰዓት አካባቢ ነው ታጣቂዎች ወደ በኩይ ቀበሌ የገቡት" ይላሉ። ጥቃቱ በከባድ መሳሪያ በታገዘ ጭምር መፈፀሙን የገለፁት ነዋሪው እስካሁን ድረስ ከ96 በላይ ሰዎች መገደላቸ

  • ልጄ በምን ምክኒያት እንደታሰረች ማወቅ አልቻልኩም - ወ/ሮ አዜብ መስፍን

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Semhal MelesDecember 22, 2020 (Ezega.com) --- የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ሴት ልጅ ሰምሃል መለስ መቀሌ ከተማ ውስጥ ተይዛ እንደታሰረች እናቷ ወይዘሮ አዜብ መሰፍን ለቢቢሲ አረጋግጠዋል። ያም ሆኖ ልጃቸው ሰምሃል በምን ምክንያት ለእስር እንደተዳረገች የሚያውቁት ነገር እንደሌለ ወ/ሮ አዜብ ለቢቢሲ ተናገረው ወደ መቀለ የሄደችው ወታደራዊ ግጭቱ ከመጀመሩ በፊት እንደሆነ ጨምረው ገልጸዋል። አዲስ አበባ የሚገኙት ወ/ሮ አዜብ እንደሚሉት ከሆነ ሰምሃል ወደ መቀለ ያቀናችው በአባቷ የህይወት ታሪክ ላይ የተጻፈ መጽሐፍ ላይ ተንተርሶ የተዘጋጀን ቲያትር ለማስመረቅ ሲሆን አካሄዷም በርካታ ሰዎች ካሉበት ቡድን ጋር በመጣመር ነው ብለዋል። ሰምሃል "የፖለቲካ አቋም ሊኖራት ይችላል ነገር ግን የፖለቲካ ፓርቲ አመራርም፣ አባልም፣ ደጋፊም አልነበረችም" የሚሉት እናቷ ወ/ሮ አዜብ መስፍን የልጃቸው እስር ምክንያት ምን እንደሆነ እንደማያውቁ ነው ለቢቢሲ የተናገሩት። ወ/ሮ አዜብ ከቀናት በፊት ልጃቸው ሰምሃል እየተፈለገች እንደሆነ በመስማታቸው አርብ ዕለት ወደ መቀሌ ለመሄድ ፈልገው የነበረ ቢሆንም ፈቃድ ባለማግኘታቸው እንደቀሩና እሁድ ዕለት በቁጥጥር ሰር እንደዋለች እንደሰሙ ነው የተናገሩት።

    ሰምሃል በየትኛው አካል እንደተያዘችና ምክንያቱ ምን እንደሆነ "ከአንዳንድ አካላት" ለማወቅ ጥረት ማድረጋቸውን የሚናገሩት ወ/ሮ አዜብ ነገር ግን ምላሽ ለማግኘት እንዳልቻሉ ጠቅሰዋል። እርሳቸው አንዳንድ አካላት

  • ዶ/ር አዲስዓለም ባሌማና የአቶ ስዩም መስፍን ቤተሰቦች ፍርድ ቤት ቀረቡ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    AddisAlem Balema in CourtDecember 10, 2020 (Ezega.com) -- መንግሥት በበርካታ ከባድ ወንጀሎች ውስጥ ተሳትፈዋል በማለት ያለመከሰስ መብታቸውን ካነሳባቸው ከፍተኛ የህወሓት አመራሮች መካከል አንዱ የሆኑት  ዶ/ር አዲስአለም ባሌማ ዛሬ ሐሙስ ታኅሳስ 01/2013 ዓ.ም አዲስ አበባ ውስጥ ፍርድ ቤት ቀርበዋል። በዚህም በትግራይ ክልል ውስጥ ከተካሄደው ወታደራዊ ግጭት በኋላ ፍርድ ቤት በመቅረብ ከህወሓት ከፍተኛ አመራሮች መካከል ዶ/ር አዲስአለም የመጀመሪያው ሆነዋል። በትግራይ ክልልም ሆነ በፌደራል መንግሥት ደረጃ በከፍተኛ የኃላፊነት ቦታዎች ላይ ያገለገሉትን የአዲስዓለም ባሌማን ጉዳይ የተመለከተው የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ የጊዜ ቀጠሮ ችሎት ነው። ከአንድ ወር በፊት በትግራይ ውስጥ ወታደራዊ ግጭት መቀስቀሱን ተከትሎ የእስር ትዕዛዝ ከወጣባቸው የህወሓት አመራሮች መካከል አንዱ የነበሩት አዲስዓለም በተለያዩ የወንጀል ድርጊቶች ተጠርጥረው ነው ፍርድ ቤት የቀረቡት። ፖሊስ ሰውዬውን የጠረጠረበትን የወንጀል ዝርዝር ያቀረበ ሲሆን ከእነዚህም መካከል የሰሜን ዕዝ ላይ ጥቃት እንዲፈፀምና ከባድ የጦር መሳሪያዎች እንዲዘረፉ ሁኔታዎችን ማመቻቸት፣ በማይካድራ በንፁሀን ዜጎች ላይ የተፈጸመውን የዘር ተኮር ጭፍጨፋ ማመቻቸት እንዲሁም ግለሰቡ አምባሳደር በነበሩበት ዘመን አገሪቱ ከሌሎች አገራት ጋር ያላት ግንኙነት እንዲበላሽና እንዲቋረጥ ተጽዕኖ በማድረግ መጠርጠራቸውን ፖሊስ ለችሎቱ ማስረዳቱ ተዘግቧል።

  • አሜሪካ በትግራዩ ጦርነት የኤርትራ ወታደሮች ተሳትፈዋል ብላ እንደምታምን ተነገረ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Eritrean-armyDecember 8, 2020 (Ezega.com) -- የኤርትራ ወታደሮች በፌደራል መንግስት እና በህወሃት ሃይሎች መካከል በተከሰተው ጦርነት ውስጥ ተሳትፈዋል ብላ አሜሪካ እንደምታስብ ሮይተርስ ከአንድ የአሜሪካ መንግሥት ባለሥልጣን እና ከ5 የአፍሪካ ቀንድ ቀጠና ዲፕሎማቶች ሰምቻለሁ በማለት ዘግቧል። ኤርትራ ጦሯን ስለማስገባቷ የአሜሪካ መንግሥት ግንዛቤ ያገኘው፣ ከሳተላይት ምስሎች፣ ከተጠለፉ የመልዕክት ልውውጦች እና ከትግራይ ክልል ከሚወጡ ሪፖርቶች እንደሆነ ዘገባው አመልክቷል። ያም ሆኖ በጉዳዩ ላይ የአሜሪካ መንግሥት ድምዳሜ ላይ ስለመድረሱ እና አንዳች አቋም ስለመያዙ ግን የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤቱ ማረጋገጫ አለመስጠቱን ዘገባው አመልክቷል። የኤርትራ ወታደሮች በዛላንበሳ፣ ራማ እና ባድመ ከተሞች በኩል እንደገቡ ከምንጮች መስማቱን የገለጠው ዜና ወኪሉ የወታደሮቹ ብዛት እና በጦርነቱ ስላላቸው ሚና በተመለከት መረጃ እንዳልተገኘ አክሏል። ብሉምበርግም ዲፕሎማቲክ ምንጮችን ጠቅሶ፣ የኤርትራ ወታደሮች መቀሌ ከተማን ጨምሮ በተለያዩ ቦታዎች መታየታቸውን ዘግቧል። የኢትዮጵያም ሆነ የኤርትራ መንግስታት ከህወሃት በኩል በተደጋጋሚ ሲቀርቡ የነበሩ መሰል ውንጀላዎች ሀሰት መሆናቸውን በመግለጽ ሲያጣጥሉት መቆየታቸው ይታወሳል።

    ይሁን እንጂ ለሁለት አስርት አመታት የዘለቀውን የሁለቱን ሀገራት ውዝግብ በስምምነት ለመፍታት ተስማምተው ግንኙነታቸውን ያደሱት ጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድና የኤርትራው ፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፉወርቂ ህወሃትን የጋራ ጠላታ

  • ከዓድዋ እስከ ማይጨው… ከካራማራ እስከ ባድመ!

    Adwa victory 1896ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    March 8, 2021

    “We sleep peaceably in our beds at night only because rough men stand ready to do violence in our behalf!”
    (ሰር ዊንስተን ቸርችል)
    “ኢትዮጵያ ሀገሬ ሞኝ ነሽ ተላላ የሞተልሽ ቀርቶ የገደለሽ በላ!”
    (ቀኝጌታ ዮፍታሄ ንጉሴ)

    ወግ መያዥያ…

    ይህ ያለንበት ወር ከግንቦት ሲለጥቅ በኢትዮጵያችን በርካታ ሁነቶች የተስተናገዱበት ወር ነው፡፡ ከኢትዮጵያ ተርፎ ለመላው አፍሪካውያንና ይልቁንም ለጥቁሮች ሁሉ የነፃነት ምልክትና ጭቆናን ያለመሸከም ትዕምርት ሆኗል፡፡ ድሉን ድህነታችን ላይ መድገም ቢያቅተንም አንገታችንን በእኩልነት ቀና አድርገን እንድንሄድ ያስቻለ ታሪክም ተከትቦበታል፡፡ ስለዚህም ብዙ ክብርና ምስጋና ስለነፃነታቸውና ነፃነታችን፤ ስለአገራቸውና አገራችን ሲሉ ለተዋደቁ ሁሉ ይሁንና “የድል በዓል!” እንጂ ከቅኝ ግዛት እንደተላቀቁ ወገኖቻችን የምንዘክረውና “የነፃነት ቀን!” ብለን የምናከብረው በዓል የለም - ኢትዮጵያውያን!

    የካቲት ወር ሙሉውን ለዚሁ ድል ዝከራ ቢበረከትም በዚሁ የካቲት ወር አስራ ሁለተኛው ዕለት ላይ በየዓመቱ የምናስበው “የሰማዕታት ቀን!” ግፉን ቢያስታውሰንም እጅ ያለመስጠትንም አስተምሮናልና በተከታ

  • ሃያ ሰባት ሲደመር - ስንት?!

    Lidetu Ayalew bookሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    February 16, 2021

    “በታሪክ የሚታወስ መሪ ለመሆን ከፈለግክ ራስህን ሁን - አታስመስል!”
    (አቶ ልደቱ አያሌው - ለኮ/ል ዐቢይ አህመድ እንደፃፉላቸው)

    የአቶ ልደቱ አያሌው ምህረቱን ፖለቲካዊ እስር መነሻ አድርገን “ሰቆቃወ ልደቱ በአዳማ በቢሾፍቱ!” በሚል ርዕስ በሶስት ክፍል ያስነበብናችሁ መጣጥፍ እንደተጠበቀ ሆኖ እዚሁ ገፃችን ላይ የተነበቡ ሌሎች ፅሁፎች የአቶ ልደቱንም ሆነ የሌሎች አያሌ ኢትዮጵያውያን የህሊናና የፖለቲካ እስረኞችን እስራት ስንቃወም፣ ሰብዓዊ መብታቸውን ያከበረ አያያዝ እንዲደረግላቸው ስንወተውት፣ አቅማችን በፈቀደ ሁሉ ኢ-ሰብዓዊነትንና ጭፍን ወገንተኝነትን ስንተች እንደቆየን ማሳያ ይሆናሉ ብለን እናምናለን፡፡

    የነገ ከነገ ወዲያ መንገዳችንም ይኸው ነው፡፡ ለተበደሉትና ለተገፉት ሁሉ ድምፅ መሆንና ለሁሉም እኩል ተቆርቋሪነትን በማሳየት በሀገራችን ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እግሩን እንዲተክል መትጋት፡፡ አቶ ልደቱ አያሌው የፍትህ ሥርዓቱን ተቋማዊ የውድቀት ልክ አስመልክተውንም ቢሆን በሐሰት ከተደረቱባቸው ፖለቲካዊ ክሶች በህግና በህሊናቸው እንጂ በሥርዓቱ ባልታሰሩ ነፃ ዳኞች ነፃ ተብለዋል፡፡ ጠበቆቻቸውም ምስጋና ይገባቸዋል፡፡ አይመስልም እንጂ የሌሎች ህሊናና ፖለቲካዊ እስረኞችም ጉዳይ እንዲሁ በፖለቲካዊ መፍትሄ አልቆ አገራችን አብረን ወደምናሸንፍበት (Win-Win) ሥርዓት ብትገባ እንመኛ

  • ዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!

    Farmer-Ethiopiaዕድል ከሌለህ…. ድኃ ትሆናለህ!!!
    (ወግ መቋጫ አንድ - ስላቀ ፍቅር ወጦርነት!)

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    December 31, 2020

    “ድህነት በመስኮት ሲገባ ፍቅር በበር ይወጣል!”
    (አገራዊ ብሂል)

    “የድሃ ልጅ ነው እየታፈሰ ወደጦርነት የሚጋዘው!”
    (የኢትዮጵያ መሪዎች)

    ይህንን ፅሁፍ ስንጀምረው በገንዘብ ኖቶች ቅያሪ መነሻነት ነበርና ርዕሰ ጉዳዩ “የገንዘብ ኖቶች ወግ” ቢሆንም ብዙ ነገሮችን ነካክቶ እኔም ፅፌው እርስዎም አንበብውታል…. ማለቴ አንተ ዕድለ ቢሱ ድኃ አንብበኸዋል፡፡ በቀጠሯችን መሠረት እነሆ ፅሁፉ መቋጫ ሊያገኝ ግድ ነውና ፍቅርንና የእርሱም ተቃራኒ የሆነውን ጦርነትን ነካክተን ከድህነት ልናሰናብትዎ ባንችልም ከነድህነትዎ እንሰናበትኋለን…! ድህነትን በደንብ አውቆና ተዋውቆት ያለፈው ሞዛቂ ኃ/ኢየሱስ ፈይሣ “ፍቅር” ይሉት ማራኪና አጓጊ ነገር ላንተ ብጤው ድኃ “ዋጋው አይቀመሴ” እንደሆነ እንዲህ ያረዳሃልና እያለቃቀስክ ተቀበል፡-

    “ፍቅር ተወደደ
    ፍቅር ተወደደ - አወጣ ምሊዮን
    የኔ አይነቱን ድሃ - ምን ይውጠው ይሆን?!”

    አዎ! ምንም ሳይኖር ፍቅር፤ በባዶ ኪስና ቤት ደግሞ ፍቅርም ትዳርም የለም&he

  • ሱዳን በድንበር አካባቢ የምታደርገውን እንቅስቃሴ ባስቸኳይ እንድታቆም ኢትዮጵያ አሳሰበች

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Ethiopia Sudan conflictDecember 23, 2020 (Ezega.com) -- በኢትዮጵያና ሱዳን የጋራ ድንበር አካባቢ በሱዳን በኩል እየተደረጉ ያሉ አዳዲስ ለውጦች እና እንቅስቃሴዎች የቀደሙ ስምምነቶችን የሚጥሱ በመሆናቸው በአስቸኳይ እንዲቆሙ ኢትዮጵያ አሳሰበች። ማሳሰቢያው የተሰጠው በሱዳን ካርቱም ለሁለት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ሁለተኛው የኢትዮ ሱዳን የድንበር ጉዳዮች ከፍተኛ ደረጃ የፖለቲካ ውይይት በተጠናቀቀበት ወቅት ነው፡፡ በዚህ ወቅትም ሁለቱ ወገኖች በጋራ የድንበር አካባቢ ወቅታዊ ጉዳዮችን በተመለከተ ሃሳብ የተለዋወጡ መሆኑን የዘገበው ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ከጥቅምት ወር መጨረሻ ጀምሮ በጋራ ድንበር አካባቢ በሱዳን በኩል የተደረጉ አዳዲስ ለውጦች እና እንቅስቃሴዎች የቀደሙ ስምምነቶችን የሚጥሱ መሆናቸው በመድረኩ ላይ ተነስቷል ብሏል፡፡ ከዚህ ባለፈም ድርጊቶቹ መሬት ላይ ያለውን እውነታ የሚለውጡ በመሆናቸው በአስቸኳይ እንዲቆሙና ወደቀደመ ቦታቸው እንዲመለሱ ኢትዮጵያ አሳስባለች ተብሏል፡፡ ከዚሁ ጋር ተያይዞ ኢትዮጵያ በገበሬዎች እና ባለሃብቶች ንብረት ላይ የደረሰው ከፍተኛ ጉዳት እና የዜጎች መፈናቀል ትኩረት እንደሚያሻውና በአስቸኳይ መታረም እንዳለበት ማሳሰቧም ተገልጿል ተብሏል፡፡

    ከዚህ በተጨማሪም የሁለቱ ሃገራት የጋራ ድንበርን በተመለከተ ያሉ ማናቸውም አይነት ልዩነቶች ሁሉንም በሚያስማማ መንገድ በውይይት ስለ መፍታትና የወደፊት አቅጣጫውም ምን ይሁን በሚለው ዙሪያ መሪ

  • በዓለም የፍልስፍና ቀን “ፍልስፍናችን” ቢፈተሽስ? (ማጠናቀቂያ)

    Ethiopian Philosophyሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    December 20, 2020

    “እንደኔ እምነት የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ ስድስት ኪሎ ሲሞት
    አምስት ኪሎም መጠውለጉ አይቀሬ ነው፡፡”
    (ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ)

    ጋሽ ዳኛቸው አሰፋ (ዶ/ር) የኔ ዘመን ኢትዮጵያውያን ስለፍልስፍና ያላቸውን አመለካከት እንዲያጠይቁ ካደረጉ ጉምቱ የአደባባይ ምሁራን ውስጥ አንዱና በዚህ ዘርፍ ላይም ቀዳሚው ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ በተከታታይ ቅፆች “ፍልስምና” በሚል ርዕስ የተለያዩ ኢትዮጵያውያንን ምልከታዎች ጨምቆ ከሰጠን ጋዜጠኛና ደራሲ ቴዎድሮስ ተክለ አረጋይ በኩል ተነባቢ በነበረችው “አዲስ ጉዳይ” መፅሄት ስለፍልስናና በቀደመው ክፍል ስላነሳነው 70/30 የትምህርት ሥርዓተ ፖሊሲያችን ተገቢነት ዙሪያ ጥያቄዎች ቀርቦላቸው ነበር፡፡ ለጥያቄዎቹ ከሰጧቸው ምላሾች ውስጥ ይህንን መግቢያ ላደርገው ፈቀድኩ፡፡

    ጋሽ ዳኛቸው ጥያቄውን ሲመልሱ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ዋናው የስድስት ኪሎ ግቢ ውስጥ የሚሰጡት የማህበራዊና የሥነ-ሰብዕ (Social Sciences and Humanities) የትምህርት ዘርፎች መዳከም በአምስት ኪሎዎቹ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ዘርፎች ላይም አሉታዊ ተፅዕኖ እንደሚኖረው በመጥቀስና ለጥቅስ የሚበቃላቸውን አባባል በማስከተል “ይሄ ጥያቄ ወሳኝ እና ሰፋ ያለ ትንታኔ የሚጠይቅ ነው፡፡ ከሁሉ አስቀድሞ የአንድ ሀገር መንግስታዊ ፖሊሲና የትምህ

  • ቀኑን ወይስ “ሰብዓዊ መብቶችን” አክብሮ ማስከበር?

    Respect human rightsሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)
    December 10, 2020

    “How can you thank a man for giving you
    what’s already yours? How then can you thank him
    for giving you only part of what is yours?”
    (ማልኮልም ኤክስ)

    ዓመታትን ወደኃላ….!

    እነሆ አስር ዓመታት ሊደፍኑ ነው፡፡ ኢትዮጵያ በተቀናጀ መልኩ የሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶችን ለመጠበቅ ያስችለኛል፤ ለጥበቃቸውም ስልትና አቅጣጫን ለመንደፍ ያዘኛል ያለችውን ብሔራዊ የሰብዓዊ መብቶች ማስፈፀሚያ የድርጊት መርሐ-ግብር (National Human Rights Action Plan 2005-2007) ዝርዝር ጉዳዮችን እንደያዘ ተረቅቀው በሚኒስትሮች ምክር ቤትና የህዝብ መሆን ሳይችል ዘመኑን በፈጀው የተወካዮች ምክር ቤት ከፀደቀ፡፡ ሆኖም ተስፋ የተጣለባቸው የሲቪልና ፖለቲካ፣ የማህበራዊና ኢኮኖሚ እንዲሁም ባህላዊ መብቶች ተግባራዊ አፈፃፀምና አስተምህሮ ጉዳይ ባለበት ነው ያለው፡፡

    ኢትዮጵያ ዓለማቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ሰነዶችን በመቀበል ከአህጉራን ቀዳሚዋ አገር ናት፡፡ የኢፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት ከመታወጁ ቀደም ብሎ በነበረው አገራዊ የሽግግር ወቅት “መሰረታዊ መመሪያና መርሆ” በመሆን ባገለገለውና የአሁኑን ህገ-መንግስት መሰረት በጣለው እንዲሁም

  • ወ/ሮ ኬሪያ ኢብራሂም እጃቸውን መስጠታቸውን መንግስት አስታወቀ

    Keria-Ibrahim-surrenderDecember 1, 2020 (Ezega.com) -- የቀድሞ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ወ/ሮ ኬሪያ ኢብራሂም እጃቸውን ለመንግስት መስጠታቸው ተነገረ፡፡

    በፌደራል መንግስት እና በህወሃት መካከል እየተካሄደ በከረመው ጦርነት መካከል መንግስት ያለመከሰስ መብታቸውን ካነሳባቸውና የእስር ትእዛዝ ካወጣባቸው የህወሃት አመራሮች አንዷ የሆኑት ወ/ሮ ኬርያ በመንግሥት ውስጥም ከፍተኛ የስራ ኃላፊነት የነበራቸው መሆናቸው ይታወቃል። ወ/ሮ ኬሪያ የሁለቱን አካላት አለመግባባት ተከትሎ በተለይም በትግራይ ክልል ምርጫ መካሄድ አይችልም የሚለውን የመንግስት አቋም በመቃወም የፌዴሬሽን ም/ቤት አፈ-ጉባኤነት ስልጣናቸውን በገዛ ፈቃዳቸው ለቀው ወደ መቀሌ አቅንተዋል። በወቅቱ ወደ መቀሌ ሲሄዱ አድርሷቸው የነበረው ሾፌራቸው ከስፍራው በመሰወር መኪናውን ይዞ ወደ አዲስ አበባ መመለሱን ያስታወሰው የመንግስት መረጃ  አሁን ወ/ሮ ኬሪያ በሰላማዊ መንገድ እጃቸውን ለመንግስት ሰጥተዋል ሲል አስታውቋል። ያም ሆኖ እጃቸውን መቼ፣ የትና በምን ሁኔታ እንደሰጡ ግን የተሰጠ ማብራሪያ የለም። እስካሁን ስለ ሁኔታው ከህወሃት በኩል የቀረበ ምላሽም ሆነ አስተያየት አልተገኘም። የአገሪቱ ብሔራዊ የቴሌቭዥን ጣቢያን ጨምሮ በርካታ መገናኛ ብዙሃን ባሰራጩት በእዚህ ዘገባ ሌሎችም የሕወሓት አመራሮች የወ/ሮ ኬርያን መንገድ ተከትለው በሰላማዊ መንገድ እጃቸውን እንዲሰጡ መንግሥት ጥሪ ማቅረቡ ተዘግቧል።

    በሌላ በኩል የሱዳን ጸጥታ ሃይሎች ከሰላ በሚል

  • በዓለም የፍልስፍና ቀን “ፍልስፍናችን” ቢፈተሽስ?! (ቀዳሚው ክፍል)

    world-science-day“I Think! Therefor I am”
    (Rene Descartes)

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    November 24, 2020

    ጋዜጠኛና ደራሲ ኃ/ጊዮርጊስ ማሞ (ጲላጦስ) ለትውልዴ ወጣቶች ሩቅ ይመስል የነበረውን ፍልስፍና ቀረብና ቀለል አድርጎ “ጥበብ” በሚል ርዕስ ንዑሳን አርዕስቶችን እያስከተለ ያስተዋወቀ ባለውለታችን ነው፡፡ ከመፃህፍቱ ቀደም ብሎም ቢሆን እንደ ኔሽን እና ዜን በመሳሰሉት የህትመት ብዙኃን መገናኛዎች በኩል ብዙ የፃፈ ሲሆን አሁንም ፍትህ በተሰኘችው ተነባቢ መፅሄት ላይ ይህንኑ አምድ ይዟል፡፡ በአንድ ወቅት የህንዳዊውን አሰላሳይ ቻንድራ ሞሃን (ኦሾ) መፃህፍት ማንበብ “የአዕምሮ ጤናን ያቃውሳል!” በሚል ስሁት እሳቤ እነዚህ መፃህፍትም አብረው ተመድበዋልና በወቅቱ በአንድ የቴሌቪዥን ጣቢያ ላይ ቃለ-ጭውውት አድርጎ ነበር፡፡

    ኃ/ጊዮርጊስ እውነት እንደዚያ አይነት ነገር ተከስቶ ወጣቶች መስመር ስተው ከሆነ እጅግ አድርጎ እንደሚያዝን ሲገልፅ “ፍልስፍና” ግን ለአዕምሮ ጤና መቃወስ ምንጭ እንደማይሆን በመግለፅ “በእርግጥ በመፃህፍቱ ላይ የተደራጁት ሃሳቦች የአሳቢያኑ እንጂ የኔ አይደሉም…. እኔ ያደረግኩት ነገር ቢኖር ሃሳቦቹን በየዘርፋቸው ማደራጀት ብቻ ነው፡፡” ብሎ ነበር መልስ የሰጠው፡፡ ይህ ማለት ግን አባባሽ ምክንያት ሊሆን አይችልም ማለት አይደለም፡፡ በኢትዮ

  • ከሰልፉ ክልከላ ማግስት የታወጀው - የወገን ጦርነት!

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    Ethnic-war-EthiopiaNovember 17, 2020 (Ezega.com) -- “ማንኛውም ሰው ከሌሎች ጋር በመሆን መሳሪያ ሳይዝ በሰላም የመሰብሰብ፣ ሠላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነፃነትና አቤቱታ የማቅረብ መብት አለው፡፡ ከቤት ውጪ የሚደረጉ ስብሰባዎችና ሠላማዊ ሰልፎች በሚንቀሳቀሱባቸው ቦታዎች በህዝብ እንቅስቃሴ ላይ ችግር እንዳይፈጥሩ ለማድረግ ወይም በመካሄድ ላይ ያለ ስብሰባ ወይም ሠላማዊ ሰልፍ ሠላምን፤ ዴሞክራሲያዊ መብቶችንና የህዝብን የሞራል ሁኔታ እንዳይጥሱ ለማስጠበቅ አግባብነት ያላቸው ሥርዓቶች ሊደነገጉ ይችላሉ፡፡”
    (የኢፌዲሪ ህገ-መንግሥት አንቀፅ-30)

    ስለ መብቱ!

    በኢትዮጵያ ህገ-መንግሥት ውስጥ መብቶች በሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ ክፍፍል ውስጥ መውደቃቸውን፣ በተለየ ሁኔታ ደግሞ የሃሳብና ንግግር ነፃነትም ሆነ የዚሁ መብት ተቀፅላ የሆነውንና ይህንኑ መብት የሚከተለውን የመሰብሰብ፣ በሰላማዊ መልኩ ሃሳብንና ተቃውሞን የመግለፅ መብትም ከአነጋጋሪዎቹ ምድብተኖች ውስጥ ሆኗል፡፡ አቤት-ኡኡታዎችንም ለሚመለከተው መንግሥታዊ አካል የማቅረብ መብቶች ከመሰረታዊ የሰብዓዊ መብትና ነፃነትነታቸው ይልቅ “ዴሞክራሲያዊ መብቶች” ስር መሰለፋቸውም እያወዛገበ ቀጥሏል፡፡

    ሆኖም ግን ይበልጥ አነጋጋሪ የሆነው ባለፉት ሁለትና ሶስት ዓመታት በብዙ ተተስፎበት መጣ የተባለውን፣ በገና ለገና የሠላም ታሳቢነትም የኖቤል ሽልማት ያሰ

  • ህወሃት አስመራን በርቀት ሚሳይሎች ደበደበ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Asmara-AirportNovember 14, 2020 (Ezega.com) -- የኤርትራዋ ርእሰ መዲና አስመራ ማምሻውን ከትግራይ ክልል በተተኮሱ ሚሳኤሎች መመታቷን የተለያዩ ምንጮች እየዘገቡ ይገኛሉ። ታዋቂው የብሪታኒያ እለታዊ ጋዜጣ ዘ ቴሌግራፍ (The Telegraph) ወደ አስመራ የተተኮሱት ሚሳኤሎች ከሁለት የማያንሱ ናቸው ብሏል። ጋዜጣው ከስተቱን ተከትሎ በኢትዮጵያ የተከፈተው የእርስበርስ ጦርነት ቀጠናዊ መልክ ይዟል ነው ያለው። ኤርትራን ሀብ (Eritrean Hab) የተሰኘው ጋዜጣ በበኩሉ የተተኮሱት ሶስት ሚሳኤሎች መሆናቸውንና የከተማዋ አየር ማረፊያና የመረጃ ሚኒስቴር ሳይመቱ እንዳልቀረ በውጭ የሚኖሩ ኤርትራውያን ዘመዶቻቸው ጋር ደውለው ማረጋገጣቸውን ጠቅሷል። በጥቃቱ ወቅት በአስመራ ከፍተኛ ድምጽ ያለው ፍንዳታ እንደነበር የከተማዋ ነዋሪዎች መናገራቸውን የዘገበው ሪፖርቱ አንድ የመኖሪያ ህንጻ መመታቱንም ጽፏል። ተኩሱ በከተማዋ መብራት እንዲቋረጥ አድርጓል ያለው ዘገባው ከጥቃቱ ቀደም ብሎ የትግራይ ቴሌቭዥን ኤርትራ ቀጣይዋ ኢላማ ልትሆን ትችላለች ሲል መዘገቡን አስታውሷል።  

    የተፈጸመው ድርጊት ግጭቱን ወደ አለምአቀፍ ደረጃ ሊያሳድገው ይችላል የሚል ስጋት መፍጠሩንም ኤርትራን ሀብ አስነብቧል። ሌላው ስለ ክስተቱ የጻፈው ደግሞ ኤርትራን ፕሬስ (Eritrean Press) ነው። በዚህኛው መረጃ መሰረት የተተኮሰው አንድ ሚሳኤል ሲሆን እርሱም ከአስመራ ወጣ ባለ ቦታ ላይ ወድቋል። ዘገባው እንዳስነበበው በሰው ህይወት ላይ የደረሰ ጉዳት የለ

  • ህወሃት በባሕርዳር እና በጎንደር የሮኬት ጥቃት ፈጸመ፣ አስመራን አስጠነቀቀ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Bahir-Dar-AirportNovember 14, 2020 (Ezega.com) -- ህወሃት ትናንትና ምሽት አምስት ሰዓት አካባቢ በአማራ ክልል ዋና ከተማ በባህርዳር እና በአቅራቢያው በምትገኘው ጎንደር አውሮፕላን ማረፊያዎች አቅራቢያ የሮኬት ጥቃት መፈጸሙ ታውቋል። በተለይ በትግራይ ክልል የተጣለውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅና ተያያዥ መረጃዎች ለህዝብ እንዲሰጥ በጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤት የተቋቋመው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መረጃ ማጣሪያ የሮኬት ተኩሱ መፈጸሙን አረጋግጧል። ዛሬ ጠዋት ከአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መረጃ ማጣሪያው የተሰጠው አጭር መግለጫ እንደሚያሳየው በጥቃቱ በአውሮፕላን ማረፊያው አካባቢ መጠነኛ ጉዳት ደርሷል። የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መረጃ ማጣሪያ ስግብግቡ ጁንታ ብሎ በጠራው ሃይል ጥቃቱ እንደተፈጸመም አስታውቋል። በተጨማሪም "ቡድኑ በእጁ ያሉትን የመጨረሻዎቹን መሣሪያዎች ጠጋግኖ የጥፋት ሙከራውን አድርጓል" ያለው መግለጫው የክስተቱን ዝርዝር መርማሪ ቡድን ተመድቦ እያጣራው መሆኑን ጠቅሶ ሙሉ መረጃው በቀጣይ ለህዝብ የሚገለጽ እንደሆነ ተነግሯል። ኢዜጋ በጎንደር ከሚኖሩ ግለሰቦች እንደሰማው ከምሽቱ አምስት ሰዓት ከ አስር ደቂቃ አካባቢ ሁለት ከባድ የፍንዳታ ድምጽ የተሰማ ሲሆን እርሱን ተከትሎም የአነስተኛ መሳሪያ ተኩስ ሲሰማ ነበር። በስፍራው ነበር የተባለ የቢቢሲ ዘጋቢም የክልሉ መንግሥት ስለክስተቱ መግለጫ እስከሚያወጣ ድረስ በከተማው ነዋሪ ዘንድ ግራ መጋባት ተፈጥሮ እንደነበር ገልጿል።

  • ፌደራል ፖሊስ ለበርካታ የህወሃት ሲቪልና ወታደራዊ አመራሮችና የእስር ማዘዣ አወጣ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    November 12, 2020 (Ezega.com) -- የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን "የአገር ክህደት ወንጀል በፈፀሙ የጁንታው ሕወሓት ቡድን አባላት" ላይ የፍርድ ቤት የመያዣ ትዕዛዝ እንደወጣባቸው አስታወቀ። የህወሃት ሊቀመንበር የሆኑት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤልን ጨምሮ በ64 የፓርቲው አባላት ላይ የእስር ማዘዣ የወጣባቸው "በትግራይ ክልል በሚገኘው በሀገር መከላከያ ሰራዊት ሰሜን ዕዝ ላይ ጥቃት በመፈፀምና ከኦነግ ሸኔ እና ከሌሎች ፀረ-ሰላም ሃይሎች ጋር በመቀናጀት ከተለያዩ ክልሎች አገርን የማፍረስ ተልዕኮ ያለቸውን ኃይሎች በመመልመል ትግራይ ክልል ድረስ በመውሰድ ለእኩይ ተልዕኮቸው ስኬት የተለያዩ ስልጠናዎችን በመስጠት እንዲሁም የገንዘብና የቁሳቁስ ድጋፎችን በማድረግ በተለያዩ የአገሪቱ አካባቢዎች ብሄርን ከብሄር በማጋጨት እና በሃይማኖት ሽፋን ሁከትና ብጥብጥ እንዲፈጠር በማድረግ በርካታ ንፅሁን ዜጎች እንዲገደሉ፣ በአካልና በንብረት ላይም ከባድ ጉዳት እንዲደርስ በማድረጋቸው በፈጸሙት ከባድ የአገር ክህደት ወንጀል ምክኒያት መሆኑን የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ለመገናኛ ብዙሃን በላከው መግላጫ አስታውቋል። ከእነዚህ "የሀገር ህልውናን አደጋ ላይ በመጣል እንዲሁም ህገ-መንግስቱንና ህገ-መንግስታዊ ስርዓቱን በሀይል በመናድ" ወንጀል ከሚፈለጉትና የፍርድ ቤት የመያዣ ትዕዛዝ ከወጣባቸው የህወሃት አባላት መካከል ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል፣ ጌታቸው ረዳ፣ ፈትለወርቅ ገ/እግዝያብሄር፣ አስመላሽ ወ/ስላሴ፣ ዶ/ር አብርሃም



Most Read


  • በኢትዮጵያና ሱዳን ሃይሎች መካከል በተፈጠረ ግጭት የሰው ህይወት አለፈ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Ethiopia Sudan conflictDecember 20, 2020 (Ezega.com) -- የኢትዮጵያ ሚሊሻና ወታደሮች ወደ ሱዳን ግዛት ገብተው ጥቃት ፈጽመዋል ሲል የሱዳን መንግስት ጦር ከሰሰ። የአገሪቱ ጠቅላይ ሚንስትር አብደላ ሃምዶክም ከሀገሪቱ ጦር ጋር ተመሳሳይነት ያለው መግለጫ በማውጣት በጥቃቱ የሰዎች ህይወት ማለፉን እና በንብረት ላይ ጉዳት መድረሱን ተናግረዋል። የኢትዮጵያ ሚሊሻዎች በሱዳን ጦር ላይ ጥቃት ፈጽመዋል ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ አብደላ ሃምዶክ በመግለጫቸው "ሀገራችን ምስራቃዊ ድንበሯን አቋርጠው የመጡ በሺዎች የሚቆጠሩ ስደተኞችን ተቀብላለች ህዝባችንም በአስቸጋሪ ኢኮኖሚያዊ ሁኔታ ውስጥ ቢሆንም በሚታወቅ ልግስናው አስተናግዷቸዋል" ብለዋል፡፡ ይሁን እንጂ ማክሰኞ ታህሣሥ 6 ቀን 2013 ዓ.ም ምሽት ላይ የሱዳን ወታደሮች በ 'ጃባል አቡጢዩር' አካባቢ ቅኝት አድርገው ሲመለሱ "ወደ ሱዳን ግዛት ገብተው አድፍጠው በነበሩ የተወሰኑ የኢትዮጵያ ሚሊሺያዎች ጥቃት ተፈጽሞባቸዋል" ብለዋል ጠቅላይ ሚንስትሩ፡፡ በዚህም ጥቃት የሰዎች ህይወት መጥፋት እና የንብረት ጉዳት መድረሱን ነው ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጨምረው የገለጹት፡፡ እርሳቸው የሚኒስትሮች ምክር ቤት ከጦሩ ጎን መሆኑን እና ድጋፍ እንደሚያደርግም የገለጹ ሲሆን የሱዳን ታጣቂ ኃይሎች የሀገሪቱን ዳር ድንበር የመጠበቅ እና ማንኛውንም ጥቃት የመከላከል አቅም እንዳላቸው እምነታቸው መሆኑንም አስታውቀዋል፡፡

    የኢትዮጵያ መንግሥት በበኩሉ

  • ግብጽ የህዳሴውን ግድብ ታፈነዳዋለች - ዶናልድ ትራምፕ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Donald-Trump-GERDOctober 23, 2020 (Ezega.com) -- የአሜሪካው አወዛጋቢ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢትዮጵያ የታላቁን ሕዳሴ ግድብ ስምምነትን ጥላ መውጣት አልነበረባትም፣ ያንን በማድረጓ ከባድ ስህተት ሰርታለች ግብጽ በዚህ ሁኔታ መኖር ስለማትችል "ግድቡን ታፈነዳዋላች" ሲሉ በይፋ ተናግረዋል። ፕሬዝዳንቱ ይህንን ያሉት ከሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር አብዱል ሃምዶክ እና ከእስራኤሉ አቻቸው ቤንያሚን ኔይተናሁ ጋር በቀጥታ የስልክ ውይይት እያደረጉ በነበረበት ወቅት ነው። የቀጥታ የስልክ ውይይቱ ሲካሄድ ጋዜጠኞች ተገኝተው የነበረ ሲሆን የሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር በበኩላቸው ግድቡን በሚመለከት በቅርቡ በሶስቱ አገራት መካከል ስምምነት ይደረሳል ብለው ተስፋ እንደሚያደርጉ ተናግረዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከሁለቱ መሪዎች ጋር የተወያዩት ሱዳንና እስራኤል በቅርቡ ግንኑነታቸውን ለማሻሻል መስማማታቸውን በማስመልከት ነበር። ምንም እንኳን የሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር "በቅርቡ ስምምነት ላይ እንደርሳለን ብለን ተስፋ እናደርጋለን" ቢሉም በርካታ ጋዜጠኞች በተሰበሰቡበት ሁለቱን መሪዎች የሚያናግሩት ትራምፕ ግን ለግብጽም ተመሳሳይ ነገር መናገራቸውን በመጥቀስ ሁኔታው አደገኛ መሆኑን የተናገሩ ሲሆን ግብጽም "ግድቡን ታፈነዳዋለች" ብለዋል።

    የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ በዋይት ሃውስ በነበረው የስልክ ውይይት ወቅት ሲናገሩ እንደተደመጡት ኢትዮጵያ በአስቸኳይ ወደ ስምምነቱ መመለስ አለባት በኢት

  • መስፍናዊው ስንብት!

    ሪያድ አብዱል ወኪል (የህግ ባለሙያ)

    Mesfin-Woldemariam-tributeOctober 5, 2020 (Ezega.com) -- በገፃችን ከስራዎቻቸው እየሰበዝን በአስረጅነት ስንጠቅስ የቀዳሚነቱን ቦታ የያዙት ጉምቱው ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም ናቸው፡፡ እኚህ አንጋፋ የአደባባይ ምሁርና አሰላሳይ በርካታ ወጣቶችን አስከትለዋልና ስለፖለቲካዊ ድፍረታቸው ያደንቋቸዋል፡፡ አደባባይ ለመውጣት ፍርሃት እጅና እግረ-ሙቅ የሆነባቸው የዕድሜና ዕውቀት ቀራቢዎቻቸው “ምሁራን” ደግሞ በአንድ ጎኑ ስለእርሳቸው ሲሰጉ በሌላው በኩል ደግሞ አድር ባይነትንና እበላ ባይነትን ስለሚጠየፈው ደፋር ብዕራቸው ለየኔታ መስፍን እጅ ይነሳሉ - ባርኔጣ ከፍ እያደረጉ፡፡

    ዕድሜ ዘመናቸውን ሁሉ ስላመኑበት እውነት ሲሟገቱና ሲፅፉ፤ ኢትዮጵያዊነትን ከእምቢ ባይነት ጋር ሲያመዝኑና ብቻቸውን ብዙ ሆነው ሲደክሙ ኖረዋል፡፡ የያዝነውን “አዲስ ዓመት” ግባት ተከትሎ በመስከረም ጅማሮ ላይ “ተጠየቅ መስከረም!” ያሉትን ቆየት ያለ ግጥም በፌስቡክ ገፃቸው ላይ አጋርተውት ነበር፡፡ በግጥሙ መግያ ስንኞች ላይ “ምን ሰራህ?!” የሚል ሹፈታዊ ጥያቄ ለሚያቀርብላቸው ወርሃ መስከረም ምንም ባይነግሩትም ዕድሜያቸውን ጥንቅቅ አድርገው የሰሩና የኖሩበት ጋሽ መስፍን እስከመጨረሻይቱ ህቅታ ድረስ ሲፅፉና ሲናገሩ፤ ሲያነቡና ሲያስነብቡን መኖራቸው አይታበልም፡፡

    “ተጠየቅ መስከረም - ዛሬስ ዋ ዛየለም!

  • የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት መንግሥትንና ህወሓትን እንዲያሸማግሉ ክራይስስ ግሩፕ ጠየቀ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    ICG-TigrayAugust 16, 2020 (Ezega.com) -- አለም አቀፉ የግጭቶች ቡድን (ኢንተርናሽናል ክራይስስ ግሩፕ) የኢትዮጵያን ወቅታዊ ሁኔታ በገመገመበት ባለ 14 ገጽ ሰነድ ላይ በተለይ የትግራይንና የፌደራሉን መንግሥት ፍጥጫ ትኩረት ሰጥቶ ተንትኖታል። የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትርና የሠላም ኖቤል ተሸላሚው ዐቢይ አሕመድ አስታራቂና የሚያቀራርቡ ንግግሮቻቸውን ወደ ተግባር እንዲለውጧቸው የጠየቀው ቡድኑ በመንግሥትና በህወሓት መካከል ያለውን ውጥረት ለማርገብ የአፍሪካ ሕብረት ወይም የአፍሪካ መሪዎች በማሸማገሉ በኩል ተሳትፎ ሊያደርጉ ይችላሉ ብሏል። ከእዚህ በተጨማሪ ግን በተለይ የወቅቱ የአፍሪካ ሕብረት ሊቀ መንበር የሆኑት የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ ቁልፍ ሚና ሊጫወቱ ይችላሉ ሲልም ቡድኑ አክሏል። አለበለዚያ ግን ተስፋ የተጣለበት ፖለቲካዊ ሽግግር እንቅፋት ሊገጥመው ይችላል ሲል ክራይስስ ግሩፕ ስጋቱን አንጸባርቋል።

    ሪፖርቱ የትግራይ ክልል ልሂቃን ክልላዊ ራስን የማስተዳደር መብት በክልልላችን ምርጫ ማካሄድ ሙሉ መብት ያጎናጽፈናል የሚል አቋም እንደያዙና የፌዴራል መንግሥት በበኩሉ ሕገ መንግሥቱ ይህን እንደማይፈቅድ በመግለጹ ፍጥጫው መከሰቱን ካብራራ በኋላ ሁለቱም ወገኖች ፖለቲካዊ ጡዘቶችን እንዲያረግቡም ተማጽኗል። ሁለቱም ወገኖች የያዙትን አቋም ያስቀመጠው ኢንተርናሽናል ክራይስስ ግሩፕ ማዕከላዊ መንግሥት በህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ ላይ ተጸእኖ ለማሳደር እየሞከረ እንደሆነ የጠቀሰው ሆኖም እንደ ክራይስስ ግሩፕ በብልጽግናና

  • ኢትዮጵያ በግድቡ ጉዳይ ከስምምነት ለመድረስ ጊዜ እያለቀባት ነው - የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    US-State-DepartmentAugust 5, 2020 (Ezega.com) -- ኢትዮጵያ በታላቁ የህዳሴ ግድብ ዙሪያ ከግብጽና ሱዳን ጋራ ከስምምነት ላይ ለመድረስ ጊዜው እያለቀባት ነው ሲል የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ማስጠንቀቁን ብሉምበርግ አስንብቧል። ሚኒስቴሩ ለጋዜጣው በኢሜል በላከው መልእክት እንዳሰፈረው ጊዜው አጭር ነው በግድቡ ጉዳይ እየተካሄደ ያለው ድርድር ግን በሚፈለገው ፍጥነት እየተጓዘ አይደለም ከዚህ አንጻር በሀገራቱ መካከል አንዳች ስምምነት ላይ ለመድረስ ያለው እድል እየጠበበ ነው ብሏል። በሶስቱ አገራት መካከል የሚደረግን ገንቢና ፍሬያማ ንግግር እናበረታታለን የሚለው የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሁሉም አገራት ተመሳሳይ ቁርጠኝነት ማሳየት ከቻሉ ግን ሶስቱንም ያማከለና አገራዊ ጥቅሞቻቸውን ከግምት ያስገባ ስምምነት ላይ መድረስ የሚቻልበት እድል መኖሩን ጠቁሟል። የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባሳለፍነው አመት በግብጽ ጥያቄ መሰረት ሶስቱን አገራት ለማደራደር ወስነው ድርድሩ መካሄዱን ያስታወሰው ብሉምበርግ እርሱም ሆነ በቅርቡ በአፍሪካ ህብረት ታዛቢነት የተጀመረው ድርድር ውጤት አላስገኘም ይላል። ያም ሆኖ የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኢትዮጵያ ጊዜ እያለቀባት ነው ከማለት ውጭ ድርድሩ ባይሳካ አሜሪካ ልትወስድ ስለምትችለው እርምጃ ያለው ነገር ስለመኖሩ የተሰጠ መረጃ የለም።

    በሌላ በኩል ኢትዮጵያ በህዳሴው ግድብ ዙሪያ በሶስቱ አገራት መካከል እየተደረገ ባለው ድርድር ላይ የበኩሏን የግድብ ሙሌት ደንብ ማቅረቧ ተሰ

  • ግብጽ በቀጠናው የጦር ሰፈር እንዳታቋቁም ኢትዮጵያ አስጠነቀቀች

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    Egypt-militaryJuly 29, 2020 (Ezega.com) -- ግብጽ በምስራቅ አፍሪካ የጦር ሰፈር በማቋቋም የቀጠናውን ሰላም ለማደፍረስ የምታደርገውን እንቅስቃሴ እንድታቆም ኢትዮጵያ እንዳስጠነቀቀች ዴይሊ ኔሽን ዘግቧል፡፡ ከ4 ቀናት በፊት ከፍተኛ ባለስልጣናትን የያዘ የግብጽ የልዑካን ቡድን ከሶማሌላንድ ግዛት አስተዳደር ፕሬዝዳንት ሙሳ ቢሂ አብዲ ጋራ በሀርጌሳ ተገናኝቶ መወያያቱ ይታወሳል፡፡ ዋናው የውይይቱ ማጠንጠኛም ግብጽ በራስ ገዟ አስተዳደር ክልል ውስጥ የጦር ሰፈር ለማቋቋም በምትችልበት ሁኔታ ዙሪያ እንደነበርም ይታወቃል፡፡ ኢትዮጵያም ይህንን የግብጽን እቅድ ተከትሎ ነው ማስጠንቀቂያውን ያወጣችው፡፡ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ የሆኑት አምባሳደር ዲና ሙፍቲ ለኔሽን እንደተናገሩት ምንም እንኳን ግብጽ እንደ አንድ ሉዐላዊ አገር ከየትኛውም የቀጠናው አገር ጋር ግንኙነት የመመስረት መብት ቢኖራትም ይሄንን ስታደርግ ግን ሌሎች አገራትን በሚጎዳ መልኩ መሆን የለበትም ያ ሳይሆን ቀርቶ የግብጽ ድርጊት ሌላ 3ኛ አገር ላይ ስጋት ከፈጠረ ተቀባይነት የለውም፡፡  

    ሶማሌላንድ የግብጽን ጥያቄ መቀበል አለመቀበሏን በተመለከተ እስካሁን የታወቀ ነገር የለም ያም ሆኖ ተወያዮቹ በካይሮና ሃርጌሳ አገናኝ ቢሮዎችን ለመክፈት ተስማምተዋል የሚሉ ሪፖርቶች ወጥተዋል፡፡ በጉዳዩ ዙሪያ አስተያየት የሰጡት አምባሳደር ዲና ታዲያ በውይይቱ ስለተደረሰባቸው ስምምነቶች ጠንካራ መረጃዎች አለማግኘታቸውን ጠቅሰው ግንኙነቱ ኢትዮጵያንና

  • የህዳሴ ግድብ የመጀመሪያ ዙር የውኃ ሙሌት ተጠናቀቀ

    ኢዜጋ ሪፖርተር

    GERD-first-fillingJuly 22, 2020 (Ezega.com) -- ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ወደ ታሪካዊ ምእራፍ በመሸጋገር ለመጀመሪያ ዙር የታቀደለትን 4.9 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውሃ ሙሉ ለሙሉ መያዙ ተነገረ። ምንም እንኳን በአጠቃላይ ግድቡ ከሚያስፈልገው ከ74 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውሃ አንጻር ሲታይ ሙሌቱ እጅግ ብዙ የሚቀረው ቢሆንም ለመጪዎቹ የውሃ ሙሌት ተግባራት ወሳኝ ኩነት መሆኑን በርካቶች ይስማሙበታል። የጠቅላይ ሚንሰትር ጽህፈት ቤት ባወጣው መግለጫ እንደተገለጸው በዚህ ክረምት ባለው መልካም የዝናብ ሁኔታ ታግዞ በመጀመሪያው ዓመት ለመያዝ የታቀደው የውሃ መጠን ባለፉት ሁለት ሳምንታት ውስጥ ብቻ ተጠናቆ ውሃው በግድቡ አናት ላይ መፍሰስ ጀምሯል። ይህንኑ የሚያሳየው የተንቀሳቃሽ ምስል በተለያዩ የቴሌቭዥን ጣቢያዎች መታየቱን ተከትሎም በርካቶች ደስታቸውን እየገለጹ ይገኛሉ። ፕሬዝዳንት ሳህለ ወርቅ ዘውዴና ጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድን ጨምሮ ከፍተኛ የፌደራልና የመንግስት ባለስልጣናትም የደስታ መግለጫ መልእክቶችን ሲያስተላልፉ ውለዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ በ‘እንኳን ደስ አላችሁ’ መልዕክታቸው "ስኬቱ ኢትዮጵያውያን ዳግም ሀገር ተኮር ስራ ሰርቶ እንዴት ማሳካት እንደሚቻል ያረጋገጡበት መሆኑን ገልጸው "ይበልጥ የሚያስደስተው ማንም ባልተማመነብን ወቅት በራሳችን ዐቅም ላይ ዕምነት ኖሮን ማሳካት መቻላችን ነው ሕዳሴ ግድባችን የዚህ ትውልድ መለያ ማኅተምና ሰርቶ የማሳካት ትእምርት ነው